Book review: Απομεινάρια θανάτου - Jorn Lier Horst

Book review:  Jorn Lier Horst – Απομεινάρια θανάτου

Τα «Απομεινάρια θανάτου» είναι το πιο πρόσφατο βιβλίο του Νορβηγού Jorn Lier Horst που κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Διόπτρα, όμως χρονικά είναι η έκτη κατά σειρά περιπέτεια του Βίλιαμ Βίστιν, η οποία έρχεται να προσθέσει μερικά ακόμα κομμάτια στο παζλ της ζωής και της καριέρας του κεντρικού ήρωά της.

Όταν ένα αθλητικό παπούτσι ξεβράζεται στην ακτή, στην αστυνομία σημαίνει συναγερμός. Γιατί είναι το δεύτερο μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα. Και δεν είναι ένα άδειο αθλητικό παπούτσι· είναι ένα παπούτσι φορεμένο σε ένα ακρωτηριασμένο πόδι. Προέρχονται άραγε τα φρικιαστικά αυτά ευρήματα από κάποιο δυστύχημα που συνέβη στον ωκεανό ή μαρτυρούν κάποιο έγκλημα; Η έρευνα της ομάδας του Βίλιαμ Βίστιν εστιάζει στις εξαφανίσεις ανθρώπων που δηλώθηκαν στην περιοχή τους τελευταίους μήνες. Σύντομα, αποκαλύπτεται πως όλοι οι αγνοούμενοι φιλοξενούνταν σε ένα κέντρο φροντίδας ηλικιωμένων ή σχετίζονταν με αυτούς. Και ενώ η μακάβρια λίστα των ακρωτηριασμένων ποδιών μεγαλώνει, τα στοιχεία της έρευνας δείχνουν πως κάποια σχέση υπήρχε ανάμεσα στα θύματα. Μια παλιά ιστορία από το παρελθόν τούς έδενε, ένα παλιό μυστικό τούς ένωνε. Και ο Βίστιν είναι σίγουρος πως η απάντηση σε αυτό το ερώτημα μπορεί να οδηγήσει στον δολοφόνο.

Ταυτόχρονα, η κόρη του η Λίνε έχει αναλάβει να πάρει συνεντεύξεις από κάποιους δολοφόνους που έχουν πλέον αποφυλακιστεί. Στόχος της είναι μια σειρά άρθρων για το κατά πόσο η φυλακή είναι η καλύτερη μέθοδος σωφρονισμού και τις επιπτώσεις της στις ζωές τους. Ένας από τους πρώην φυλακισμένους θα τραβήξει ιδιαίτερα την προσοχή της, ξυπνώντας της την υποψία πως δεν διέπραξε εκείνος τον φόνο για τον οποίο καταδικάστηκε. Όμως ο τύπος αυτός σχετίζεται με έναν από τους αγνοούμενους ηλικιωμένους. Πού τελειώνουν άραγε οι συμπτώσεις και πού ξεκινάνε τα πραγματικά γεγονότα; Και πώς συνδέονται τελικά όλα τα στοιχεία που αφορούν την παράξενη αυτή υπόθεση;

Για τους «πρωτάρηδες» αναγνώστες του Horst, το βιβλίο αυτό αποτελεί μια εξαιρετική εισαγωγή στον κόσμο του αστυνομικού επιθεωρητή Βίλιαμ Βίστιν, μιας και θεωρώ πως είναι από τα καλύτερά του που έχουν κυκλοφορήσει στα ελληνικά ως τώρα. Η υπόθεση που καλούνται να εξιχνιάσουν οι αστυνομικοί είναι καλοφτιαγμένη και ενδιαφέρουσα ως ιδέα. Το ότι τα θύματα ταυτοποιούνται σχεδόν εξαρχής δεν αφαιρεί απολύτως τίποτα από το σασπένς της υπόθεσης – απεναντίας, το ενδιαφέρον για το τι ακριβώς συνέβη στο παρελθόν και οδήγησε στον θάνατό τους, αλλά και το ποιος κρύβεται πίσω απ’ όλο αυτό, κλιμακώνεται συνεχώς, με μια σταθερή ένταση που δεν εφησυχάζει ποτέ. Κάθε νέο στοιχείο της έρευνας προσθέτει ένα παραπάνω κομμάτι στο περίεργο αυτό παζλ και οδηγεί σε νέες υποθέσεις, ενδεχόμενα και σκέψεις σχετικά με το τι μπορεί να συνδέει αυτούς τους ανθρώπους. Η αγωνία κι η ένταση διατηρούνται μέχρι το τέλος, αφού έχουν δημιουργηθεί στο μεταξύ αρκετά ανοιχτά μέτωπα, τα οποία ο συγγραφέας φροντίζει να «μπολιάζει» συνεχώς με νέα στοιχεία, αποκαλύψεις και ανατροπές.

Αν και δεν είναι από εκείνα τα βιβλία που σε κρατάνε καθηλωμένο στη θέση σου ή προκαλούν έντονο καρδιοχτύπι με την εξέλιξή τους, η πλοκή του κερδίζει με την εξυπνάδα, τη ζωντάνια της, την «καθαρή» γραφή και τον ρεαλισμό της. Τα μικρά κεφάλαια (χαρακτηριστικό του συγγραφέα) διατηρούν τη συνοχή μεταξύ των όσων συμβαίνουν, αλλά και αμείωτο τον παλμό της αφήγησης. Και μπορεί να έχουμε συνηθίσει τα σκανδιναβικά μυθιστορήματα να είναι στην πλειοψηφία τους «σκληρά» όσον αφορά την υπόθεση και τους δράστες των εγκλημάτων που πραγματεύονται, όμως τα βιβλία του Horst θυμίζουν παλιά, καλή, «καθαρή» αστυνομική λογοτεχνία, με πιο ήρεμους ρυθμούς και πιο παραδοσιακές τεχνικές διαλεύκανσης της υπόθεσης. Και ο Βίστιν εξάλλου είναι ένας παραδοσιακός μεσήλικας αστυνόμος, που σίγουρα αντιμετωπίζει κι αυτός διάφορα προσωπικά προβλήματα, όμως απέχει από το μοτίβο του Σκανδιναβού ντετέκτιβ που συναντούμε συνήθως. Όλο αυτό όμως καταφέρνει να κερδίσει τις εντυπώσεις εξίσου επιτυχημένα, κυρίως επειδή ο συγγραφέας γνωρίζει εξαιρετικά να χειρίζεται την πένα και τη φαντασία του.

Από την άλλη, οι συνεντεύξεις που παίρνει η Λίνε από πρώην καταδίκους μπορεί να φαντάζουν ως ένας ακόμα κρίκος που συνδέεται με την κυρίως αστυνομική έρευνα, όμως είναι κάτι πολύ περισσότερο από αυτό. Μέσα από αυτό το συγγραφικό εύρημα, αναδεικνύονται ορισμένα κοινωνικά ζητήματα που απασχολούν τη σύγχρονη κοινωνία: το κατά πόσο ο εγκλεισμός σε μια φυλακή αποδεικνύεται η καλύτερη μέθοδος σωφρονισμού, το πώς διαμορφώνεται ο χαρακτήρας του ατόμου μέσα στη φυλακή, το πώς επιδρά όλο αυτό στην ψυχολογία του, το κοινωνικό στίγμα που φέρει μετά την αποφυλάκισή του, η δύσκολη επανένταξή του στην κοινωνία και την καθημερινότητα κ.α. Πολλά από τα λόγια των πρώην καταδίκων εκφράζουν σκέψεις που έχουμε κάνει οι περισσότεροι σχετικά με το συγκεκριμένο ζήτημα· σκέψεις που ουσιαστικά αποτυπώνουν την κοινή λογική, και γι’ αυτό ίσως φαντάζουν και πιο οικείες. Επιπλέον, αποτελούν το αλατοπίπερο και τη φυγή του μυαλού -για λίγο- από την αστυνομική έρευνα που διαδραματίζεται λίγο πιο πέρα.

Τα «Απομεινάρια θανάτου» αποτελούν ένα εξαιρετικό δείγμα του πώς μια «απλή» αστυνομική υπόθεση μπορεί να εξελιχθεί σε ένα συναρπαστικό αστυνομικό θρίλερ, χωρίς περιττές σάλτσες, βία και καταστάσεις τραβηγμένες από τα μαλλιά. Όσο πρέπει συναρπαστικό, ακριβές, δραματικό και εύστοχο, το συγκεκριμένο βιβλίο αποτελεί αναμφίβολα μια πολύ καλή επιλογή για τους φανατικούς του είδους.



Χρύσα Βασιλείου