Book review: Φονικό μονοπάτι - Lone Theils

Book review: Φονικό μονοπάτι - Lone Theils

Η Δανή συγγραφέας Lone Theils επιστρέφει στα λογοτεχνικά πράγματα με το «Φονικό μονοπάτι», το δεύτερο βιβλίο της με ηρωίδα τη δημοσιογράφο Νόρα Σαν.

Αυτή τη φορά, η Νόρα μπλέκεται σε μια υπόθεση που αφορά τη μυστηριώδη εξαφάνιση μιας νεαρής γυναίκας. Ένας βραβευμένος με Νόμπελ Ιρανός ποιητής, που έχει εγκαταλείψει την πατρίδα του διωκόμενος από το καθεστώς και βρίσκεται τώρα αποκλεισμένος σε έναν καταυλισμό προσφύγων στη Δανία, αποφασίζει να της δώσει αποκλειστική συνέντευξη. Όμως της ζητά ως αντάλλαγμα να βρει την αγαπημένη του σύζυγο, Αμίνα, με την οποία χωρίστηκαν στη διάρκεια του ταξιδιού και έχει χάσει τα ίχνη της.

Η Νόρα δέχεται, κι έτσι ξεκινά μια περιπέτεια που οδηγεί σε κινδύνους που δεν θα μπορούσε καν να φανταστεί. Τα στοιχεία οδηγούν σε ένα κέντρο κράτησης, όπου φιλοξενούνται γυναίκες πρόσφυγες που περιμένουν την απέλασή τους πίσω στις χώρες τους. Και εκεί ανακαλύπτει ένα σκληρό παιχνίδι που παίζεται στις πλάτες των απελπισμένων αυτών γυναικών από κάποιους που κοστολογούν την ανθρώπινη ζωή τόσο χαμηλά, ώστε να μην τους νοιάζει αν αυτή χαθεί. Που βάζουν τα συμφέροντά τους πάνω απ’ όλα κι είναι αποφασισμένοι να κάνουν τα πάντα, φτάνοντας ακόμα και στο έγκλημα, προκειμένου τίποτα και κανείς να μην εμποδίσει τα σχέδιά τους.

Ταυτόχρονα, η Νόρα έχει να διαχειριστεί και τα προσωπικά της προβλήματα, αφού η σχέση της με τον σύντροφό της βρίσκεται σε τεντωμένο σκοινί. Οι συνεχείς μετακινήσεις της, στο πλαίσιο της έρευνας για την εξαφανισμένη Αμίνα, δεν βοηθούν την κατάσταση. Όμως εκείνη νιώθει κουρασμένη και προδομένη και σκέφτεται πως ίσως έχει έρθει η στιγμή να πάρει μερικές οριστικές αποφάσεις σχετικά με το μέλλον της…

Στο «Φονικό μονοπάτι», η Theils καταπιάνεται με μια ιστορία που αναμιγνύει το αστυνομικό σασπένς με φλέγοντα κοινωνικά ζητήματα που προβληματίζουν την κοινωνία σήμερα και αποτελούν ειδήσεις που διαβάζουμε και βλέπουμε κάθε τόσο να συμβαίνουν γύρω μας: το μεταναστευτικό, οι πολιτικές διώξεις και εξορίες, αλλά και οι ίντριγκες που αφορούν τα συμφέροντα ισχυρών και μεγάλων εταιριών, οι οποίες δεν διστάζουν να θυσιάσουν ακόμα και ανθρώπινες ζωές στον βωμό του χρήματος. Σε ό,τι αφορά ειδικά το μεταναστευτικό ζήτημα, το οποίο τα τελευταία χρόνια έχει πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις και απασχολεί όλους μας, η Theils έχει καταφέρει να του προσδώσει μια διαφορετική οπτική μέσα από την πλοκή της. Οι ήρωές της δεν έχουν εγκαταλείψει την πατρίδα τους εξαιτίας της φτώχειας ή του πολέμου, αλλά γιατί διώκονται για τις πεποιθήσεις και τις ιδέες τους. Και δεν εξιστορείται η πορεία τους μέσα από «επικίνδυνα» εδάφη όπου μαίνεται ο πόλεμος, αλλά το τι τους συνέβη αφού έχουν φτάσει σε χώρες όπου (υποτίθεται πως) είναι ασφαλείς.

Η προσέγγιση της συγγραφέως είναι δοσμένη με ωμό ρεαλισμό, ανθρωπιά, αλήθεια και ευαισθησία ταυτόχρονα. Τα κακώς κείμενα θίγονται με έναν ευθύ, οξύ τρόπο, πάντα στο μέτρο που πρέπει και χωρίς γραφικές υπερβολές. Υπάρχουν και οι σκοτεινές στιγμές στην αφήγηση, γιατί αυτός ο κόσμος δεν είναι αγγελικά πλασμένος και η ίδια θα φαινόταν ασυνεπής απέναντι στους ήρωές της και το αναγνωστικό κοινό της, αν υποστήριζε κάτι τέτοιο.

Η πρότερη εμπειρία της συγγραφέως στη δημοσιογραφία τη βοηθά να χτίσει την πλευρά της πλοκής που αφορά την αμιγώς δημοσιογραφική δράση. Η ηρωίδα της ζει και συμπεριφέρεται απόλυτα εναρμονισμένη με τις συνθήκες που χαρακτηρίζουν τη ζωή ενός δημοσιογράφου: κινείται ασταμάτητα, βρίσκεται συνεχώς σε ένα αέναο κυνήγι της είδησης, έχει γρήγορα αντανακλαστικά, ξέρει να ελίσσεται, να «διαβάζει» χαρακτήρες, να είναι υποψιασμένη και να ερευνά περαιτέρω όλα τα δεδομένα που της παρουσιάζονται, να μην εφησυχάζει ποτέ. Δεν είναι απλά μια ηρωίδα που φέρει την ιδιότητα της δημοσιογράφου· είναι η αληθινή εμπειρία χρόνων ενός ανθρώπου αποτυπωμένη στο χαρτί, ενσωματωμένη και συνδυασμένη αρμονικά με την υπόλοιπη -φανταστική- πλοκή του βιβλίου. Ορισμένοι αναγνώστες θα λατρέψουν τη Νόρα και κάποιοι άλλοι θα τη βρουν εκνευριστική. Σίγουρα όμως δεν περνάει απαρατήρητη ή δεν μπορεί να θεωρηθεί αδιάφορη. Είναι μια ιδιαίτερη ηρωίδα, εντελώς ανθρώπινη σε κάθε της αντίδραση· είτε αυτή αφορά το κυνήγι της είδησης είτε της προσωπικής της ευτυχίας. Είναι γεμάτη παλμό και ζωντάνια, αποφασιστικότητα και μαχητικότητα, επιμονή και πείσμα. Ουσιαστικά, ο ρόλος της είναι αυτός που σε ένα άλλο βιβλίο θα είχε ένας ντετέκτιβ ή ένας αστυνομικός επιθεωρητής. Και δείχνει να τα καταφέρνει εξίσου καλά, αποδεικνύοντας πως ένας δημοσιογράφος δεν γράφει απλά την είδηση, αλλά τη βιώνει πολλές φορές μέχρις εσχάτων.

Η πλοκή μοιάζει να «κολλάει» σε κάποια σημεία ή να επιμηκύνει ορισμένα γεγονότα ίσως περισσότερο απ’ όσο θα έπρεπε, όμως σε γενικές γραμμές οι ρυθμοί είναι κινηματογραφικοί και η γλώσσα ρεαλιστική και όσο απλή και κοφτή απαιτείται, ώστε να διατηρεί το ενδιαφέρον.

Άκρως επίκαιρο και σε πολλά σημεία του συγκινητικό, το «Φονικό μονοπάτι» αφηγείται στον αναγνώστη μια σύγχρονη και ρεαλιστική ιστορία για ανθρώπους που αναζήτησαν την ελπίδα σε ξένους τόπους και έδωσαν τα πάντα για να το πετύχουν. Κάποιοι το κατάφεραν, κάποιοι όχι· σίγουρα όμως το μονοπάτι που κλήθηκαν όλοι τους να διαβούν «γέννησε» πολλές ιστορίες. Και κάποιες από αυτές πρέπει, οφείλουν να ακουστούν και να διαβαστούν.

 

Χρύσα Βασιλείου