Book review: Ο θρήνος του γκάνγκστερ -Ray Celestin

 Book review: Ο θρήνος του γκάνγκστερ -Ray Celestin

Στο τρίτο βιβλίο του, «Ο θρήνος του γκάνγκστερ», ο Ray Celestin μεταφέρει τον αναγνώστη στην ατμοσφαιρική Νέα Υόρκη του 1947.

Η πλοκή εκτυλίσσεται τον Νοέμβριο του 1947. Η Άιντα Ντέιβις, έχοντας από χρόνια ιδρύσει το δικό της πρακτορείο ερευνών στο Σικάγο, φτάνει στη Νέα Υόρκη προκειμένου να βοηθήσει τον παλιό συνεργάτη και μέντορά της, Μάικλ Τάλμποτ. Ο γιος του, ο Τόμας, βρίσκεται από το καλοκαίρι της ίδιας χρονιάς έγκλειστος στη φυλακή, κατηγορούμενος για τέσσερις αιματηρές δολοφονίες σε ένα πανδοχείο του Χάρλεμ. Αντιμέτωπος με την ηλεκτρική καρέκλα, αλλά και τον αιώνιο ρατσισμό και προκατάληψη απέναντι στους έγχρωμους, ο Τόμας Τάλμποτ χρειάζεται όση βοήθεια μπορεί να βρει. Και ο πατέρας του τη ζητά από την Άιντα, με την ελπίδα ότι θα καταφέρουν να αποδείξουν πως όλα είναι μια καλοστημένη σκευωρία.

Στην ίδια πόλη ζει ο Γκάμπριελ Λίβσον, ο οποίος εργάζεται για τον μαφιόζο Φρανκ Κοστέλο. Έχοντας κουραστεί από αυτή τη ζωή και θέλοντας να προστατέψει την έφηβη ανιψιά του, ο Γκάμπριελ σχεδιάζει από χρόνια τη φυγή τους από την πόλη. Και τώρα, λίγες μέρες πριν πραγματοποιήσει τα σχέδιά του, το αφεντικό του τού αναθέτει μια ιδιαίτερη αποστολή: να βρει δύο εκατομμύρια που έκλεψε ένας άλλος -νεκρός πια- γκάνγκστερ. Χωρίς να έχει ουσιαστικά επιλογή, ο Γκάμπριελ ξεκινά την αναζήτηση των χρημάτων και του κλέφτη, ελπίζοντας πως θα καταφέρει να βρει και τα δύο πριν την ημερομηνία της αναχώρησής του.

Οι ζωές αυτών των ανθρώπων θα συναντηθούν τελικά κάποια στιγμή από ένα παράξενο παιχνίδι της μοίρας και μετά από προσεκτικά βήματα των ερευνών τους, που τους οδηγούν σε άτομα που εμπλέκονται και στις δύο υποθέσεις. Αποφασίζουν λοιπόν να ενώσουν τις δυνάμεις τους σε μια ιδιότυπη συμμαχία, προκειμένου να πετύχουν τον στόχο τους πριν να είναι πολύ αργά για εκείνους που αγαπούν, αλλά και για τους ίδιους…

Ένα από τα θετικά του βιβλίου είναι πως διαβάζεται αυτόνομα. Ο Μάικλ και η Άιντα βέβαια έχουν μια μακρά ιστορία πίσω τους κι όποιος θέλει να μάθει γι’ αυτήν μπορεί να ανατρέξει στα δύο προηγούμενα βιβλία της σειράς. Πλέον, η Άιντα είναι μια γυναίκα που πλησιάζει στη μέση ηλικία, με έναν γιο που φοιτά στο πανεπιστήμιο, και ο Μάικλ ένας ηλικιωμένος άντρας που τα σωματικά αντανακλαστικά του δεν θυμίζουν σε τίποτα τον παλιό του εαυτό, παρόλο που τα πνευματικά του είναι όσο κοφτερά υπήρξαν πάντοτε. Το κοινό τους παρελθόν, οι επαγγελματικές επιτυχίες και οι προσωπικές τους επιλογές έχουν διαπλάσει τους χαρακτήρες τους και αφήσει τα σημάδια τους. Τώρα το άλλοτε επιτυχημένο δίδυμο συνεργάζεται ξανά, αυτή τη φορά για έναν προσωπικό σκοπό.

Ήδη από το πρώτο του βιβλίο, ο συγγραφέας ξεχώρισε για τον μοναδικό του τρόπο να «στήνει» μια ολόκληρη εποχή, μια πιστή αναπαράσταση των προσώπων και των γεγονότων που τη χαρακτήρισαν· μετά τη Νέα Ορλεάνη και το Σικάγο, λοιπόν, έχει έρθει η σειρά της Νέας Υόρκης λίγο καιρό μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι φαμίλιες της Μαφίας συνεχίζουν να κάνουν κουμάντο σε όλα τα πόστα -δημόσια και ιδιωτικά-, ενώ οι σχέσεις τους είναι διαρκώς τεταμένες. Η βία, η εγκληματικότητα, η διαφθορά, οι δολοφονίες και γενικά το έγκλημα σε κάθε του μορφή βρίσκονται σε ημερήσια διάταξη στην «πόλη που δεν κοιμάται ποτέ». Ο χώρος του θεάματος, με το άρωμα που έρχεται από το Χόλιγουντ, φυσικά δεν θα μπορούσε να μείνει απέξω. Πίσω από τα λαμπερά φώτα και τις γεμάτες καπνό αίθουσες των κλαμπ, η χλιδή συμπορεύεται με τη βρομιά και η έξαψη με τον κίνδυνο.

Μια πληθώρα γοητευτικών και επικίνδυνων αντιθέσεων χαρακτηρίζει όλη την αφήγηση: ο αναγνώστης μεταφέρεται από τις πλούσιες και πολυτελείς κατοικίες της ανώτερης τάξης του Μανχάταν στις φτωχογειτονιές του Μπρούκλιν και τους ντόκους του λιμανιού, από τις δεξιώσεις των καλοντυμένων αριστοκρατών στα σκοτεινά κλαμπ της Μαφίας, από εκείνους που κρατούν την τύχη της πόλης στα χέρια τους στους φτωχούς, τους κατατρεγμένους, τα πρεζόνια, τους γκάνγκστερ και τους πάντα αποκλεισμένους και κυνηγημένους νέγρους. Ένα γοητευτικό κράμα προσώπων και καταστάσεων, που διαφέρουν η μία από την άλλη όσο η μέρα με τη νύχτα. Κι όμως, όλα έχουν αποδοθεί με αληθοφάνεια και ζηλευτή ικανότητα από την πένα ενός συγγραφέα που φαίνεται αποφασισμένος να μας εκπλήσσει κάθε φορά περισσότερο και να μας κάνει να ψάχνουμε πού τελειώνει η ιστορική αλήθεια και πού ξεκινά η μυθιστορηματική πλοκή, αφού τα όρια μοιάζουν τόσο δυσδιάκριτα.

Καλογραμμένοι άπαντες οι χαρακτήρες, με έμφαση στα ψυχογραφήματα των «καλών» αλλά και των «κακών» της υπόθεσης. Σε μια επικίνδυνη εποχή και σε μια εξίσου επικίνδυνη πόλη, η επιβίωση έρχεται πρώτη – ακόμα κι όταν τα μέσα γι’ αυτό απέχουν πολύ από τη νομιμότητα. Από τα πρώτα ονόματα (αν επιχειρήσουμε μια… κινηματογραφική σύγκριση) μέχρι και τον τελευταίο κομπάρσο αυτής της ιστορίας, όλοι τους παρουσιάζονται ενώπιον του αναγνώστη για να αφηγηθούν τη ζωή τους, να παραθέσουν τις πράξεις τους και να κριθούν γι’ αυτές. Και ας μη νοιάζονται τόσο για την ετυμηγορία τελικά, μιας και προέχει η πάλη τους για την επόμενη μέρα.

Και ενώ η δράση κλιμακώνεται και οι ανατροπές ακολουθούν η μία την άλλη με ρυθμούς (γκανγκστερικού) πολυβόλου, τα συναισθήματα του αναγνώστη μεταβάλλονται από την ένταση στη συγκίνηση και από εκεί ξανά στην αγωνία για τις τύχες των ηρώων, αλλά και την κατάληξη της ιστορίας. Μέχρι την τελευταία σελίδα. Μόνο εκεί ο συγγραφέας απογοητεύει το κοινό του· γιατί, πολύ απλά, τελειώνει αυτό το εκπληκτικό ταξίδι πίσω σε μια εποχή που, παρά τα ελαττώματά της, δεν έχασε ποτέ τη γοητεία της.

 

Xρύσα Βασιλείου