Book review: Παλέρμο - Σταυριανός Κιναλόπουλος  

Book review: Παλέρμο - Σταυριανός Κιναλόπουλος  

Με το «Παλέρμο» του, ο συγγραφέας Σταυριανός Κιναλόπουλος προσκαλεί τον αναγνώστη σε ένα ιδιαίτερο… παιχνίδι, που υπόσχεται ικανοποιητικές δόσεις ίντριγκας και μυστηρίου καθ’ όλη τη διάρκειά του.

Παραμονές Χριστουγέννων 1972, σ’ ένα καταφύγιο κοντά στην κορυφή του Ολύμπου. Ο Διόνυσος Κολλίνι, ένας άνθρωπος που έχει συνδέσει το όνομά του με τη σικελική μαφία και με την αρχαιοελληνική λατρεία, καλεί την οικογένειά του για μια παρτίδα Παλέρμο, μιας και το παιχνίδι αυτό αποτελεί στην ουσία οικογενειακό έθιμο. Η πρώην σύζυγός του και τα τρία τους παιδιά καταφτάνουν· όμως η ένταση ανάμεσά τους είναι φανερή από την πρώτη στιγμή. Στην πραγματικότητα, κανείς δεν θέλει να συμμετάσχει σ’ αυτή την παρτίδα και, πολύ περισσότερο, να ξαναδεί τον πατέρα του.

Όταν θα έρθει η ώρα του παιχνιδιού, έχοντας πάρει άπαντες τις θέσεις τους γύρω από το τραπέζι και με τα φώτα κλειστά, ένα αναπάντεχο γεγονός θα αλλάξει τα πάντα: όταν τα φώτα ανάβουν ξανά, ο Κολλίνι είναι πεσμένος επάνω στο τραπέζι, νεκρός. Όλοι σοκάρονται. Όλοι σπεύδουν να κατηγορήσουν τον παλιό του φίλο και άνθρωπο για όλες τις δουλειές, ο οποίος όμως έχει άλλοθι. Επομένως, ο δολοφόνος του πρώην μαφιόζου είναι ένα από τα μέλη της οικογένειάς του.

Στο καταφύγιο φτάνει η νεαρή ντετέκτιβ Άρτεμις Ζαφείρη, η οποία καλείται να εξιχνιάσει την υπόθεση. Μην έχοντας ξεπεράσει ακόμα τον πρόσφατο θάνατο του πατέρα της, η Άρτεμις βρίσκεται εν μέσω μιας παράξενης υπόθεσης και μιας εξίσου παράξενης οικογένειας. Κανένας δεν φαίνεται στενοχωρημένος για τον θάνατο του πάτερ-φαμίλια. Το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι να μην κουβαλούν το στίγμα του δολοφόνου και να μάθουν τι θα συμβεί με τη διαθήκη του. Άραγε, αυτή ήταν ο λόγος που όπλισε το χέρι του δολοφόνου; Η απληστία και ο φθόνος; Η Άρτεμις θα κληθεί να απαντήσει σ’ αυτό το ερώτημα, αλλά και στο πώς κατάφερε ο ένοχος να σκοτώσει τον Κολλίνι χωρίς να τον πάρει χαμπάρι κανείς. Τώρα που η επιβλητική μορφή του πατέρα απουσιάζει, οι μάσκες όλων πέφτουν, παλιά μυστικά και πικρίες έρχονται στο φως, κρυμμένα πάθη αποκαλύπτονται και κανείς δεν γνωρίζει ποιος κρύβει τελικά τον νικηφόρο άσσο στο μανίκι του…

Ο συγγραφέας έχει καταφέρει να στήσει μια πλοκή ιδιαίτερη, γραμμένη με έναν τρόπο που οπωσδήποτε σου μένει στο μυαλό· αν μη τι άλλο, για την πρωτοτυπία του. Η γραφή είναι κοφτή, δωρική και εστιασμένη αποκλειστικά σε όσα πρέπει να ειπωθούν, χωρίς να παρεκκλίνει ή να σπαταλιέται σε αχρείαστους πλατειασμούς, μόνο για πρόκληση εντυπώσεων. Μέσα σε μικρές προτάσεις περιλαμβάνεται όλο το νόημα και η κάθε λέξη από μόνη της είναι αρκούντως ηχηρή, ώστε αυτό να περάσει στον αναγνώστη. Οι διάλογοι υπερέχουν έναντι του συνεχούς αφηγηματικού λόγου κι είναι δοσμένοι με έναν τρόπο που θυμίζει κινηματογραφικό σενάριο ή θεατρικό έργο. Αποτελούν επίσης την πιο ευχάριστη έκπληξη στο βιβλίο, μιας και καταφέρνουν να αποτυπώσουν την ιδιοσυγκρασία, τον ψυχισμό και τις αντιδράσεις των ηρώων με απόλυτη επιτυχία. Συστήνονται, δρουν, σκέφτονται και αισθάνονται μέσα από τα λόγια τους, τα οποία είναι τόσο παραστατικά, ώστε μπορεί να τους πλάσει κανείς ως εικόνα μπροστά στα μάτια του!

Η σκιαγράφηση των χαρακτήρων είναι επίσης αριστοτεχνική. Όχι μόνο γιατί, όπως ειπώθηκε παραπάνω, αποτυπώνονται με ιδιαίτερη ζωντάνια και παλμό, λόγω της χρήσης των διαλόγων, αλλά και γιατί είναι όλοι τους ισχυρές προσωπικότητες, μέλη της ίδιας οικογένειας κι όμως τόσο διαφορετικοί. Σύμφωνα με τις επιθυμίες του πατέρα τους -στον οποίο ποτέ δεν κατάφεραν να ορθώσουν το ανάστημά τους, όντας ανέκαθεν πιόνια στο μακιαβελικό παιχνίδι του- όλοι τους φέρουν ονόματα θεών του Ολύμπου, έχουν ανατραφεί αυστηρά με βάση τις παραδόσεις της αρχαίας ελληνικής λατρείας, σκέφτονται, μιλούν και… αναθεματίζουν ανάλογα! Επιπλέον, καθένας απ’ αυτούς διαθέτει ορισμένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του θεού απ’ τον οποίο έχει ονομαστεί – κάτι που επαναλαμβάνεται αρκετά συχνά στην αφήγηση κι αποτελεί ένα ακόμα δείγμα της ικανότητας του συγγραφέα, που καταφέρνει να προικίσει τους χαρακτήρες του με τα αποδεκτά, γνωστά και μη, χαρακτηριστικά που αποδίδονται στους Ολύμπιους και να πλάσει προσωπικότητες που περιβάλλονται θαρρείς από μια θεϊκή αχλή, όμως ταυτόχρονα είναι απολύτως γήινες, παθιασμένες, ανθρώπινες, ευάλωτες, γεμάτες προτερήματα και ελαττώματα.

Όσο για τη δεσποινίδα Ζαφείρη, καλείται να βρει τη λύση σε μία πανέξυπνη υπόθεση «κλειστού δωματίου». Μοιραία, η λίστα των υποψήφιων δολοφόνων σε μια τέτοια υπόθεση είναι αρκετά περιορισμένη και αποτελείται απ’ όσους ήταν παρόντες στον χώρο. Χάρη στην ευρηματικότητά του, ο συγγραφέας επιτυγχάνει να εξελίξει ικανοποιητικά την πλοκή και να δώσει μια ευφυή λύση στο μυστήριο· μια λύση που δεν θα αποτελεί την προφανή απάντηση στο αίνιγμα, αλλά θα εντυπωσιάσει και θα εκπλήξει τον αναγνώστη – μιας και όχι απλά ανακαλύπτεται ο δράστης μέσα από μια σειρά ανατροπών, αλλά αυτές διαρκούν ακόμα και μετά από αυτή την αποκάλυψη, κυριολεκτικά μέχρι την τελευταία σελίδα.

Σ’ αυτή την παρτίδα «Παλέρμο», ο Σταυριανός Κιναλόπουλος δεσμεύεται ότι ο μόνος κερδισμένος θα είναι ο αναγνώστης. Χαμηλώστε τα φώτα και απορροφηθείτε στην ανάγνωση, λοιπόν. Το παιχνίδι ξεκινά!

 

Χρύσα Βασιλείου