Book review: Μαχαίρι -Jo Nesbo

Book review: Μαχαίρι -Jo Nesbo

«Κι άλλες φορές υπήρξα απάνθρωπος με τον πρωταγωνιστή μου, αλλά ποτέ σε τέτοιο βαθμό», δήλωνε πριν λίγο καιρό σε συνέντευξή του ο συγγραφέας Jo Nesbo.

Το πόσο αληθινή είναι η παραπάνω δήλωση αποδεικνύεται περίτρανα στη δωδέκατη περιπέτεια του Χάρι Χόλε, που τιτλοφορείται «Μαχαίρι».

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Χάρι ξυπνά αποπροσανατολισμένος και με δυνατό πονοκέφαλο, μετά από ένα γερό μεθύσι. Μόνο που αυτή τη φορά τα ρούχα του είναι γεμάτα αίματα και εκείνος δεν θυμάται τίποτα από το προηγούμενο βράδυ. Από τότε που η σύζυγός του, η Ράκελ, τον έδιωξε από το σπίτι, κάθε μέρα του μοιάζει ίδια με την προηγούμενη.

Αυτή τη μέρα, όμως, ο μεγαλύτερος φόβος του παίρνει σάρκα και οστά. Η Ράκελ ανακαλύπτεται νεκρή στο σαλόνι του σπιτιού της, μέσα σε μια λίμνη αίματος. Η αστυνομία ξεκινά αμέσως τις έρευνες και ο Χάρι, αν και τίθεται σε διαθεσιμότητα, δεν μπορεί φυσικά να μείνει αμέτοχος. Ζώντας τον χειρότερο εφιάλτη του, ψάχνει να βρει τον ένοχο και αναζητά καταφύγιο στον παλιό και πιο επικίνδυνο φίλο του: το ποτό. Όμως, όσα περισσότερα στοιχεία έρχονται στο φως σχετικά με το μοιραίο βράδυ, τόσο ο τρόμος του Χάρι μεγαλώνει. Γιατί αν αυτά τα στοιχεία αποδειχτούν αληθινά θα σημάνουν ολοκληρωτικά το τέλος για εκείνον.

Ο Χάρι βρίσκεται στο σημείο μηδέν. Και ενώ ο κόσμος του έχει γκρεμιστεί συθέμελα κι ό,τι αγαπά περισσότερο έχει χαθεί, ένας παλιός εχθρός από το παρελθόν έρχεται να μεγαλώσει κι άλλο την αγωνία του. Άραγε είναι εκείνος υπεύθυνος για τον θάνατο της Ράκελ; Ή ο Χάρι έχει εξαντλήσει πια όλα τα όριά του και βαδίζει σε έναν δρόμο χωρίς επιστροφή;

Αυτή τη φορά, ο Nesbo μοιάζει πιο αποφασισμένος από ποτέ να οδηγήσει τον ήρωά του στα έσχατα όρια της λογικής και της αντοχής του, αφού καλείται να αντιμετωπίσει τον μεγαλύτερο πόνο απ’ όσους έχει ζήσει μέχρι σήμερα – που δεν είναι και λίγοι! Το να χάσει τη γυναίκα που αγαπά όσο τίποτα άλλο στον κόσμο τον αποσυντονίζει, τον βυθίζει περισσότερο στη σκοτεινή απελπισία στην οποία έχει ξανακυλήσει· το ότι δεν θυμάται τι συνέβη το βράδυ της δολοφονίας τού προκαλεί σύγχυση και αμφιβολίες· η πιθανότητα να ευθύνεται ο ίδιος για ό,τι έγινε θα σημάνει την αρχή του τέλους. Και μέσα από την προσωπική του κόλαση, ο ήρωας καλείται να σφίξει τα δόντια και να προχωρήσει, προκειμένου να αποδώσει δικαιοσύνη για τον χαμό της αγαπημένης του αλλά και για να σώσει ό,τι έμεινε από την κατεστραμμένη του ψυχή.

Η σκιαγράφηση των χαρακτήρων είναι ίσως πιο ολοκληρωμένη και ώριμη από κάθε άλλη φορά. Εξάλλου, η συγγραφική ωριμότητα και η εξέλιξη του Nesbo γίνεται φανερή σε κάθε νέο βιβλίο του. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όλοι καλούνται να διαχειριστούν την απώλεια ενός ανθρώπου που έχει στιγματίσει τη ζωή του Χόλε, ταυτόχρονα με τα προσωπικά και επαγγελματικά τους προβλήματα και διλήμματα. Η εμβάθυνση στον ψυχισμό τους, η αποτύπωση των συναισθημάτων στα λόγια και τις πράξεις τους, οι αντιδράσεις τους στα μικρά και τα μεγάλα ζητήματα της καθημερινότητάς τους αποδίδονται με τρόπο που μαρτυρά λογοτεχνική δεξιοτεχνία, εφευρετικότητα και ευελιξία, και μαρτυρά πως ο συγγραφέας δεν αφήνει τίποτα, μα τίποτα στην τύχη.

Ολόκληρο κεφάλαιο από μόνο του αποτελεί η περίπτωση του Χάρι Χόλε. Ο Nesbo έχει ταλαιπωρήσει και τσαλακώσει τον ήρωά του κατά καιρούς, εδώ όμως μοιάζει αποφασισμένος να τον «χτυπήσει» ανελέητα. Για όσους έχουμε ακολουθήσει τα βήματα του Χάρι καθ’ όλη την πορεία του, είναι πραγματικά συγκλονιστικό να τον βλέπουμε να φτάνει σε τέτοια επίπεδα απελπισίας, να χάνει τόσο πολύ τον εαυτό του, σε σημείο να μην τον νοιάζει τίποτα πια. Παρόλο που ο ίδιος ανέκαθεν μισούσε να τραβάει την προσοχή επάνω του, εδώ ειδικά όλα τα φώτα είναι στραμμένα πάνω στη ψηλόλιγνη φιγούρα αυτού του άντρα, που φαίνεται να κουβαλά στους ώμους του τα βάρη όλου του κόσμου. Παρόλο που πάντα ήταν ουσιαστικά μόνος, τώρα φαίνεται η μοναξιά του σε όλο της το μεγαλείο· τώρα που καλείται να διαχειριστεί τους φόβους, τις αντοχές, τους δαίμονές του και ένα μέλλον που φαντάζει κάτι παραπάνω από ζοφερό. Το μόνο σίγουρο είναι πως, από δω και πέρα, τίποτα πια δεν θα είναι το ίδιο για τον Χάρι σε κανέναν τομέα της ζωής του, όποια απόφαση και αν πάρει για την επόμενη μέρα.

Σε ό,τι αφορά την αμιγώς αστυνομική πλοκή, και πάλι ο Nesbo έχει καταφέρει να κάνει το θαύμα του. Η γλαφυρή, παραστατική και νευρώδης αφήγηση, γεμάτη καταιγιστική δράση, δραματικές ανατροπές και αυξανόμενη ένταση, κόβει την ανάσα και κλιμακώνεται μέχρι το δυνατό φινάλε, όπου ο αναγνώστης μένει για μια ακόμα φορά κατάπληκτος μπροστά στην ευφυΐα και την ικανότητα του συγγραφέα να ενώνει με ζηλευτή δεξιοτεχνία τα κομμάτια ενός περίπλοκου παζλ, που μοιάζουν να μην ταιριάζουν μεταξύ τους, και να δίνει στον καθέναν από τους ήρωές του τον χώρο και τον χρόνο που του πρέπει. Κάποιοι τιμωρούνται, κάποιοι αποδίδουν δικαιοσύνη -ακόμα και με ανορθόδοξο τρόπο-, όλοι όμως έχουν μια θέση στη σκηνή λίγο πριν πέσει για μια ακόμα φορά η αυλαία.

Το βιβλίο αυτό σίγουρα δεν ενδείκνυται για τους «πρωτάρηδες» στο σύμπαν του Jo Nesbo και του Χάρι Χόλε αναγνώστες. Αποτελεί όμως την ιδανική αφορμή για να ξεκινήσει κανείς να διαβάζει άμεσα τη συγκεκριμένη σειρά και να φτάσει μέχρι εδώ. Για όλους εμάς τους υπόλοιπους, που έχουμε αγαπήσει αυτόν τον βασανισμένο, προβληματικό και γοητευτικό ήρωα, τον Χάρι Χόλε, το «Μαχαίρι» αποτελεί απλά ένα ακόμα κεφάλαιο στην κοινή πορεία μας και ένα ακόμα λογοτεχνικό διαμάντι στα ράφια της βιβλιοθήκης μας.

 

Χρύσα Βασιλείου