Book review: Σάλεμς Λοτ - Stephen King

Book review: Σάλεμς Λοτ - Stephen King

Το «Σάλεμς Λοτ» είναι ένα από τα δημοφιλέστερα, τρομακτικότερα και εμβληματικότερα μυθιστορήματα του Stephen King.

Η επανέκδοσή του στα ελληνικά από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος, σε μια αληθινά εξαιρετική έκδοση με πλούσιο έξτρα υλικό, αποτελεί ένα από τα ωραιότερα λογοτεχνικά γεγονότα της χρονιάς που πέρασε.

Το Σάλεμς Λοτ είναι μία φανταστική πόλη στην πολιτεία του Μέιν, μια από τις πόλεις που «εφηύρε» ο King ώστε να τοποθετεί τις εκάστοτε ιστορίες του. Μια τυπική μικρή αμερικάνικη πόλη, με τον ντόπιο πληθυσμό που απαρτίζεται από κάθε λογής χαρακτήρες που συμβιώνουν λιγότερο ή περισσότερο αρμονικά. Στην πόλη αυτή έρχεται ένας από τους κεντρικούς ήρωες του βιβλίου, ο Μπεν Μίαρς. Έχοντας περάσει εκεί ένα μέρος της παιδικής του ηλικίας και έχοντας βιώσει μια τρομακτική εμπειρία ως παιδί, τώρα επιστρέφει για να ξορκίσει τους δαίμονές του και να γράψει ένα μυθιστόρημα.

Την επιστροφή του σηματοδοτεί μια σειρά από περίεργα γεγονότα. Ξαφνικά, το ποσοστό αιφνίδιων θανάτων στην πόλη αυξάνεται, ενώ επίσης αρκετοί κάτοικοι εξαφανίζονται χωρίς να αφήσουν ίχνη. Αρχικά κάποιοι υποψιάζονται τον νεοφερμένο συγγραφέα, όμως αποδεικνύεται πως η σκοτεινή σκιά που έχει σκεπάσει την πόλη είναι κάτι εντελώς διαφορετικό. Ένα Κακό αρχαίο, απόκοσμο, δαιμονικό και πολύ επικίνδυνο. Αποφασισμένο να μετατρέψει την πόλη του Σάλεμς Λοτ στην πόλη του και να σκορπίσει παντού τον τρόμο και το σκοτάδι. Και πράγματι, μέσα σε λίγες μόνο μέρες, το Σάλεμς Λοτ μετατρέπεται σε μια πόλη απόκοσμα ήσυχη, μια πόλη νεκρή. Τουλάχιστον την ημέρα. Γιατί το βράδυ, όταν πέσει ο ήλιος, οι σκιές γλιστρούν στους δρόμους διψασμένες για αίμα. Μια μικρή ομάδα ανθρώπων -ανάμεσά τους ο Μπεν- είναι αποφασισμένοι να σταματήσουν το υπερφυσικό πλάσμα. Θα καταφέρουν όμως να νικήσουν τις δυνάμεις του Κακού; Και αν ναι, ποιο θα είναι το τίμημα που θα πρέπει να πληρώσουν;

 Το πρώτο που παρατηρεί κανείς είναι ότι το βιβλίο περιλαμβάνει όλα εκείνα τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν πολλά από τα βιβλία του King: μια μικρή πόλη, οι κάτοικοί της, οι σχέσεις που αναπτύσσονται μέσα στην κοινότητα, η καθημερινότητα που διαταράσσεται από το υπερφυσικό, το ξένο, το τρομακτικό. Ο τρόπος που ζουν, νιώθουν και σκέφτονται οι άνθρωποι της επαρχίας, οι συνήθειές τους, τα κοινωνικά ζητήματα που έρχονται στην επιφάνεια μέσα από διάφορα περιστατικά και αφορούν τη θρησκεία, την καχυποψία των ντόπιων για τους ξένους, τον φόβο για το τι θα πει ο κόσμος κ.α. – στοιχεία που ξεδιπλώνονται μέσα από την αφήγηση και διεκδικούν το μερίδιό τους στην πλοκή. Πολλοί χαρακτήρες (τόσοι, που μπερδεύουν ορισμένους αναγνώστες) που οι ζωές τους μπλέκονται σε ένα αδιάλυτο γαϊτανάκι, έρμαια των συνθηκών και της συγγραφικής πένας. Φλυαρία, σε κάποιες περιπτώσεις, που όμως αποτελεί κι αυτή μέρος της γοητείας του King και οπωσδήποτε δεν έχει σκοπό απλά να γεμίσει και άλλες σελίδες. Ο τρόπος γραφής και το πώς εξελίσσεται η ιστορία σε παρασέρνει σε τέτοιο βαθμό, που θες να μάθεις κι άλλα, κι άλλα…

Μέχρι τη μέση του βιβλίου περίπου, ο αναγνώστης έρχεται σε επαφή με την πόλη και τον πληθυσμό της. Γνωρίζει τους ήρωες, έρχεται κοντά τους, αγωνιά ήδη για το τι τους περιμένει στη συνέχεια. Η πόλη τον κατακτά με την ιδιαίτερη μαγεία της, τη σκοτεινή μα τόσο γοητευτική. Από τη μέση και μετά ξεκινούν η δράση και οι απανωτές εξελίξεις, τα δραματικά γεγονότα και οι συνεχόμενες ανατροπές, που συμβαίνουν με τόσο καταιγιστικούς ρυθμούς που αγωνίζεσαι να τα προλάβεις όλα. Τίποτα δεν είναι δεδομένο και κανείς δεν έχει εξασφαλισμένη τη θέση του σ’ αυτή τη μάχη μέχρις εσχάτων. Το μόνο σίγουρο είναι πως στο τέλος αυτής της καθηλωτικής ιστορίας τίποτα και κανένας δεν θα είναι ο ίδιος – ούτε η πόλη, ούτε οι ήρωες του βιβλίου, ούτε οι αναγνώστες.

Στο «Σάλεμς Λοτ», ο King επιχειρεί να δημιουργήσει έναν βρικόλακα που διαθέτει ορισμένα χαρακτηριστικά από τον «Δράκουλα» του Bram Stoker αλλά και αμερικάνικα στοιχεία. Ο Μπάρλοου κουβαλάει έναν ευρωπαϊκό αέρα άλλης εποχής και, υπό άλλες συνθήκες, θα μπορούσε να θεωρηθεί ένας δανδής της παλιάς σχολής. Ταυτόχρονα, όμως, δεν είναι ένα εξευγενισμένο βαμπίρ. Ο τρόπος που σκοτώνει ικανοποιεί τα… αιμοβόρα αναγνωστικά ένστικτα όσων έχουν συνηθίσει τα βαμπίρ να φέρονται πρωτόγονα, απάνθρωπα, ξεκοιλιάζοντας τα θύματά τους και στραγγίζοντας το αίμα τους, δημιουργώντας έναν χαμό τριγύρω. Επηρεασμένος από το έργο του Stoker και τα εικονογραφημένα κόμικς με απέθαντους που διάβαζε ο ίδιος μικρός, μας παρουσιάζει τον βρικόλακα Μπάρλοου, που με την αξία του κατορθώνει να βρει τη δική του ξεχωριστή θέση στο πάνθεον των τρομακτικών ηρώων του Σύμπαντος του King, αλλά και των ανάλογων χαρακτήρων στη λογοτεχνία Τρόμου.

Η εμπλουτισμένη έκδοση του βιβλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος μόνο ως ένα μεγάλο δώρο θα μπορούσε να θεωρηθεί, σε φανατικούς και μη αναγνώστες: το κυρίως βιβλίο έχει αρτιότερη και σωστότερη μετάφραση (κάποια ελάχιστα λαθάκια στην επιμέλεια θεωρούνται πραγματικά αμελητέα, ειδικά αν αναλογιστεί κανείς και τον όγκο του), ένα σημείωμα του συγγραφέα, δύο διηγήματα -κάτι σαν prequel και sequel της κυρίως ιστορίας- ΚΑΙ κομμένες σκηνές από την αρχική έκδοση, που δεν συμπεριλήφθηκαν καθόλου ή συμπεριλήφθηκαν αλλαγμένες στο τελικό κείμενο. Επίσης μερικές ασπρόμαυρες φωτογραφίες του φωτογράφου Jerry Uelsmann, που δένουν αρμονικά με το ύφος του βιβλίου.

Αξίζουν πολλά συγχαρητήρια στον εκδοτικό για αυτή την πλούσια και τόσο προσεγμένη έκδοση ενός «κλασικού» έργου ενός τόσο σημαντικού δημιουργού της γενιάς μας! Αναμφισβήτητα, το «Σάλεμς Λοτ» αποτελεί ένα πραγματικό λογοτεχνικό διαμαντάκι και θεωρώ πως η συγκεκριμένη έκδοση δεν πρέπει να λείπει από κανένα, μα κανένα ράφι!

 

Χρύσα Βασιλείου