Book review: Μείον 18° - Stefan Ahnhem

Book review: Μείον 18° - Stefan Ahnhem

Το «Μείον 18ο» σηματοδοτεί την επιστροφή του συγγραφέα Stefan Ahnhem στα λογοτεχνικά δρώμενα, αλλά και την επιστροφή του επιθεωρητή Φάμπιαν Ρισκ στη δράση με μια ακόμα πολύπλοκη υπόθεση, που κόβει την ανάσα.

Μια μέρα, που φαινόταν τόσο συνηθισμένη όσο και οποιαδήποτε άλλη, ένα αυτοκίνητο προσγειώνεται στα παγωμένα νερά της θάλασσας του Χέλσινμποργκ. Ο οδηγός ανασύρεται νεκρός, όμως ο ιατροδικαστής κάνει μια παράδοξη ανακάλυψη: ο άντρας είναι νεκρός εδώ και αρκετές εβδομάδες και όλα δείχνουν πως καταψύχθηκε για κάποιο διάστημα στους μείον 18 βαθμούς, προκειμένου το σώμα να διατηρηθεί αναλλοίωτο.

Η εκδοχή της αυτοκτονίας καταρρέει και η ομάδα ξεκινά τις έρευνες. Όμως ανακαλύπτουν έκπληκτοι πως ο άντρας που υποτίθεται πως πέθανε πριν από αρκετές εβδομάδες εθεάθη πρόσφατα από μάρτυρες ή είχε επαφές μαζί τους. Ποιος είναι ο μυστήριος τύπος που οικειοποιήθηκε τη θέση του και το όνομά του, λοιπόν; Και για ποιους σκοπούς; Αυτά είναι τα ερωτήματα που απασχολούν τους αστυνομικούς, ενώ οι έρευνες αποκαλύπτουν περισσότερα πτώματα που πιθανόν σχετίζονται με την υπόθεση. Όλα δείχνουν πως ο εγκληματίας που ψάχνουν είναι πανέξυπνος, πονηρός, ύπουλος και αδίστακτος, αποφασισμένος για όλα. Μια αληθινή πρόκληση κι ένας επικίνδυνος τύπος, που φαίνεται να έχει ένα καλά καταστρωμένο σχέδιο.

Ταυτόχρονα, η αστυνόμος Ντούνια Χούγκαρντ εργάζεται πια ως αστυνομικός περιπολίας, μετά την αποπομπή της από την αστυνομία της Κοπεγχάγης. Όταν όμως μια περίεργη υπόθεση φτάνει στο Τμήμα της, η Ντούνια νιώθει το αστυνομικό της ένστικτο να ξυπνάει. Μια ομάδα ατόμων με κουκούλες βασανίζει άστεγα άτομα και τραβάει βίντεο με τις αποτρόπαιες πράξεις της, τα οποία στη συνέχεια ανεβαίνουν στο διαδίκτυο. Η κατάσταση δεν αργεί να ξεφύγει και η Ντούνια, μην μπορώντας να βλέπει τους συναδέλφους της να αντιμετωπίζουν τα περιστατικά με επιπολαιότητα, αποφασίζει για μια ακόμα φορά να ρισκάρει την καριέρα της και να ανακατευτεί στην υπόθεση.

Η αλήθεια είναι πως η κεντρική ιδέα του συγκεκριμένου βιβλίου είναι άκρως πρωτότυπη. Ένας δολοφόνος που συνηθίζει αρχικά να καταψύχει τα θύματά του και στη συνέχεια καταστρώνει ολόκληρα σχέδια προκειμένου να «σκηνοθετήσει» τον θάνατό τους, είναι από μόνο του κάτι πολύ ενδιαφέρον. Όλη η προσοχή στρέφεται επάνω του: στην ψυχοσύνθεσή του, στα κίνητρά του, στον τρόπο που ενεργεί, στις επόμενες κινήσεις του. Πρόκειται για έναν από εκείνους τους «κακούς» που χαίρεσαι να συναντάς σε ένα λογοτεχνικό ταξίδι – και μόνο εκεί! Ένας ευφυέστατος τύπος με πλήρη απουσία συνείδησης και έννοιας κινδύνου, που μελετά προσεκτικά την κάθε του πράξη και δεν διστάζει μπροστά σε τίποτα.

Από την άλλη, η υπόθεση που τραβά το ενδιαφέρον της Ντούνια Χούγκαρντ έχει άλλες προεκτάσεις. Εδώ μιλάμε για ένα κοινωνικό φαινόμενο που είναι υπαρκτό, εξοργιστικό, απελπιστικό, τέρμα εγκληματικό. Μια «μόδα» της σύγχρονης εποχής, όπου η τεχνολογία γίνεται ακούσια βοηθός μιας ομάδας κακομαθημένων τύπων που αδιαφορούν για την αξία της ανθρώπινης ζωής και την αξιοπρέπεια του ατόμου. Κι ενώ ο τύπος που κυνηγάει ο Φάμπιαν Ρισκ έχει ένα οργανωμένο σχέδιο στο μυαλό του, βάσει του οποίου «δικαιολογούνται» οι πράξεις του, ετούτοι εδώ οι τύποι δρουν αποκλειστικά για την πλάκα τους, για να αποδείξουν ότι μπορούν να το κάνουν. Κι αυτό, αν μη τι άλλο, είναι ακόμα πιο τρομακτικό αν το αναλογιστεί κανείς. Σε κάνει να θέλεις να ορμήσεις μέσα στις σελίδες του βιβλίου και να τους πλακώσεις στο ξύλο, μέχρι να νιώσουν στο πετσί του όσα τραβούν από εκείνους τα θύματά τους. Και μένεις να αναρωτιέσαι ως πού φτάνει τελικά η ανθρώπινη κακία, ο σαδισμός και η παράνοια, και ποιος είναι τελικά το μεγαλύτερο τέρας σε όλο το βιβλίο. Υποψήφιοι, πάντως, υπάρχουν αρκετοί!

Το βιβλίο αυτό είναι αρκετά «κουραστικό» σε ό,τι αφορά το συναισθηματικό κομμάτι. Όλοι οι ήρωες βρίσκονται σε μια φάση της ζωής τους όπου αντιμετωπίζουν προβλήματα σε κάθε επίπεδο: προσωπικό, επαγγελματικό, πνευματικό, ψυχολογικό. Όλοι νιώθουν εγκλωβισμένοι και ανήμποροι να αντιδράσουν, βλέποντας τη ζωή τους να εξελίσσεται με τρόπο που σίγουρα δεν θα ήθελαν. Επιπλέον, και οι δύο υποθέσεις είναι ιδιαίτερα δύσκολες – θα έλεγα, προσωπικά, πως ειδικά εκείνη της Ντούνια είναι ιδιαιτέρως ψυχοφθόρα. Οι εξαιρετικά γλαφυρές περιγραφές του Ahnhem και τα εις βάθος, καίρια, ακριβή ψυχογραφήματά του, οδηγούν και τον αναγνώστη σ’ ένα είδος ψυχικής κόπωσης σε αρκετά σημεία. Αυτό βέβαια δείχνει πόσο έχει ταυτιστεί με τους ήρωες και πόσο έχει παρασυρθεί από την πλοκή, όμως ομολογώ πως συνέλαβα τον εαυτό μου να ψάχνει αχτίδες φωτός μέσα στη γενικότερη μαυρίλα. Μετά από συνεχή πνευματική ένταση, η κάθαρση ήρθε, τελικά, μόλις στις τελευταίες σελίδες.

Κάθε φορά που ολοκληρώνω την ανάγνωση ενός ακόμα βιβλίου του Stefan Ahnhem, μένω να αναρωτιέμαι πώς καταφέρνει να πλάσει άλλη μια πολυεπίπεδη, μπερδεμένη, συναρπαστική ιστορία με πολλές και διαφορετικές προεκτάσεις, να θίξει κοινωνικά ζητήματα και ταυτόχρονα να «ξεδιπλώσει» μια αμιγώς φανταστική πλοκή που αφορά την αστυνομική δράση. Κι αναρωτιέμαι επίσης τι παραπάνω ακόμα μας περιμένει στην επόμενη υπόθεση, έτσι καταιγιστικά και αδυσώπητα που εξελίσσεται και ωριμάζει η πένα του.

Το «Μείον 18ο» υπόσχεται να κερδίσει τον αναγνώστη με τη σφιχτοδεμένη δράση, την άρτια δομή, την πληθώρα συναισθημάτων που προκαλεί και τις συνεχείς ανατροπές και εξελίξεις, που οδηγούν σε μια συναρπαστικά δραματική κορύφωση. Ακόμα και στην τελευταία σελίδα, ο συγγραφέας δεν σταματά να μας εκπλήσσει και μας κλείνει πονηρά το μάτι, αφήνοντάς μας να ανυπομονούμε ήδη για τη συνέχεια.

 

Χρύσα Βασιλείου