Ex_pose: Αντρέας Πασιάς, η τέχνη της Επιτέλεσης

Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον project με τον τίτλο DIS-PLAY (window shop project) θα υλοποιηθεί αυτό το Σάββατο 14 Δεκεμβρίου στο κέντρο της Αθήνας, στην οδό Μαυροκορδάτου.

Το DIS-PLAY προβλέπεται να είναι μία ημέρα δράσεων, οι οποίες θα λάβουν χώρα μέσα στις βιτρίνες κλειστών μαγαζίων. Σύμφωνα με το concept του DIS-PLAY, μέσω της τέχνης της Επιτέλεσης και της Φωτογραφίας οι καλλιτέχνες καλούνται να εξετάσουν τον ενδιάμεσο χώρο μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών λειτουργιών επανεντάσσοντας την ανθρώπινη ύπαρξη σε ένα πλαίσιο ‘αδράνειας’. Την πρωτοβουλία και την επιμέλεια του DIS-PLAY έχει ο οργανισμός epitelesis - Performance Art Foundation, μια καλλιτεχνική πλατφόρμα που σκοπό της έχει τη συγκέντρωση και διάδοση του έργου καλλιτεχνών στον τομέα της Επιτέλεσης, τόσο σε τοπικό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Ο Αντρέας Πασιάς, ένας εκ των δύο συνιδρυτών της πλατφόρμας epitelesis - Performance Art Foundation συμμετέχει στο DIS-PLAY, που θα μετατρέψει την οδό Μαυροκορδάτου από πεζόδρομο της κεντρικής Αθήνας σε ένα ζωντανό πυρήνα διάδρασης με το κοινό.

src=http://www.artsandthecity.gr/cm/ckfinder/userfiles/images/unnamed

Ο Αντρέας Πασιάς αποφοίτησε από τα πανεπιστήμια Goldsmiths του Λονδίνου - πτυχίο σε ‘Καλές Τέχνες και Ιστορία της Τέχνης’ και Central Saint Martins του Λονδίνου - μεταπτυχιακός τίτλος σπουδών σε ‘Performance Design & Practice. Έχει παρουσιάσει τη δουλειά του σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.

Ο Αντρέας Πασιάς μίλησε στην Ελένη Ζυμαράκη Τζώρτζη.

Ε.Ζ. Είσαι συνιδρυτής μαζί με τον Δημοσθένη Αγραφιώτη της καλλιτεχνικής πλατφόρμας epitelesis - Performance Art Foundation. Μίλησέ για το πώς ξεκίνησε αυτή η πρωτοβουλία καθώς και για το αντικείμενο, τους στόχους και τις επιδιώξεις της πλατφόρμας αυτής.

Το epitelesis - Performance Art Foundation ξεκίνησε ως μία ανάγκη συγκέντρωσης δράσεων που έχουν ως κεντρικό άξονα την τέχνη της επιτέλεσης ή αλλιώς το performance art στην Ελλάδα, κρατώντας  άμεση επαφή με άτομα και οργανισμούς σε διεθνές επίπεδο. Οι προσπάθειες δημιουργίας έργου μέσα από αυτόν τον τομέα εικαστικής δράσης, από εμάς και από καλλιτέχνες ενεργούς στην Ελλαδική σκηνή τέχνης, συμβαίνουν πλέον μέσα από τον οργανισμό αυτό με σκοπό την συνεργασία και τη στήριξη όλων των συμμετεχόντων. Δεν αποτελεί ομάδα συνεργατών, αλλά αποτελεί μία ιδέα - την ιδέα της σωματικής ύπαρξης ως το βασικό υλικό δημιουργίας, αποτελεί μία δομή στην οποία μπορούν να αποταθούν καλλιτέχνες και το κοινό για να εμπλακούν ενεργά στην εξέλιξη αυτής της σωματικής ύπαρξης. Ταυτοχρόνως, μέσα από τον οργανισμό προτείνεται ο όρος ‘Επιτέλεση'*σαν Ελληνική εκδοχή του performance art, με σκοπό την οικειοποίηση αυτής της μορφής τέχνης ως τελετουργική ολοκλήρωση της καλλιτεχνικής δράσης - την ολοκλήρωση του σώματος.

Ε.Ζ. Ποια θεωρείς πως είναι η θέση και ρόλος της performance art στο σύγχρονο καλλιτεχνικό γίγνεσθαι τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό;

Αν και το performance art προϋπάρχει ως καλλιτεχνική πρακτική, όπως την έχει οικειοποιηθεί ο ιστορικός κανόνας της τέχνης εδώ και δεκαετίες, πιστεύω πως τώρα γνωρίζει μία έξαρση ως μέσω έκφρασης ανά το παγκόσμιο. Η αμεσότητα και η απλότητα αυτής της έκφρασης δίνει τη δυνατότητα σε ένα καλλιτέχνη να παρέμβει και να αξιοποιήσει τις μεταβαλλόμενες κοινωνικοπολιτικές συνθήκες ως μία ‘καθαρή χειρονομία’ η οποία γίνεται πιο άμεσα αντιληπτή από το κοινό του. Ταυτοχρόνως, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, η ‘χειρονομία’ αυτή πρέπει να γίνεται με ειλικρίνεια εκ μέρους του καλλιτέχνη όσον αφορά τις ανάγκες του ιδίου και του έργου του, έτσι ώστε να μην παρατηρείται η κατάχρηση της αμεσότητας του performance art ως ευκολία.

src=http://www.artsandthecity.gr/cm/ckfinder/userfiles/images/unnamed

Ε.Ζ. Ως performance artist σε ποιο κοινό απευθύνεσαι; ποια είναι η σχέση σου με το κοινό σου τόσο κατά τη διάρκεια της performance όσο και μετά (υπάρχει κάποιου είδους ανατροφοδότηση);

Το έργο μου απευθύνεται προς το κοινό, ως ένα ‘κοινό’ σημείο επαφής στο οποίο θα μπορούσα να συγκατοικήσω μαζί με όποιον βρίσκεται αντιμέτωπος με το σώμα μου. Αντιμετωπίζω τη σχέση του σώματος μου με το κοινό, ως παραλληλισμό της σχέσης ενός ανθρώπου με τη κοινωνία στην οποία λειτουργεί, δρα και αντιδρά. Κατά τη διάρκεια της επιτέλεσης και μετά, υπάρχει μία ανταλλαγή ενέργειας και πρόθεσης, όπου η σχέση μας μπορεί να φτάσει στο σημείο της συνταύτισης, της αποδοχής ή και της αποστροφής, της απόρριψης. Όπως ακριβώς γίνεται και στην σχέση μίας ανθρώπινης μονάδας με το κοινωνικό της περιβάλλον.

Ε.Ζ. Επιμελείσαι και συμμετέχεις στο project DIS-PLAY, το οποίο πρόκειται να υλοποιηθεί μέσα σε άδειες βιτρίνες καταστημάτων της οδού Μαυροκορδάτου στις 14 Δεκεμβρίου. Ποιο είναι το concept των δράσεων που θα παρακολουθήσουμε;

To DIS-PLAY (window shop project) παρουσιάζεται σε συνεργασία με καταστηματάρχες της οδού Μαυροκορδάτου και του epitelesis - Performance Art Foundation, ως μία μέρα δράσεων όπου το σώμα επανεντάσσεται στο πλαίσιο ‘αδράνειας’ κλειστών μαγαζιών, μέσα από τη τέχνη της επιτέλεσης και τη τέχνη της φωτογραφίας. Το σκεπτικό των δράσεων εξελίσσεται γύρω από την αναμέτρηση ενός σώματος ή μίας ιδέας με την εικόνα του/της, όπου η βιτρίνα αποτελεί πλέον ένα εμπόδιο, μία οθόνη προβολής ή και ένα χώρο συμβίωσης. Η κατανάλωση ενός σώματος και μίας ιδέας παρουσιάζεται ως κατανάλωση προϊόντων, ή την έλλειψη αυτής, από το κοινό.

Ε.Ζ. Η τέχνη της performance στηρίζεται σε δύο βασικούς άξονες, στο concept που προυπάρχει της δράσης και στην ίδια τη δράση που ουσιαστικά το υλοποιεί. Ποια είναι η σχέση των δύο αυτών παραμέτρων στη δουλειά σου και τι βάρος δίνεις στην κάθε μία από αυτές;

Ετοιμάζοντας ένα έργο επιτέλεσης, σίγουρα προϋπάρχουν κάποιες ιδέες και στοιχεία δράσης τα οποία επιθυμώ να επεξεργαστώ. Το ίδιο το έργο όμως δεν προϋπάρχει και δεν μπορώ να γνωρίζω την τελική μορφή του, πριν την εκτέλεσή του. Οι παράμετροι χρόνος, χώρος, σώμα, κοινό, αντικείμενο και άλλοι παράγοντες, καθορίζουν το έργο την ώρα που παρουσιάζεται. Επομένως, η διαδικασία δημιουργίας μίας επιτέλεσης ισούται με την καθεαυτή επιτέλεση. Η ιδιαιτερότητα του επιτελεστή βρίσκεται στην ικανότητα να πλάθει το έργο καθώς αυτό ξεδιπλώνεται, πλήρως ανοικτός και έτοιμος να εντάξει και να αντιδράσει σε όλα αυτά τα σημεία αναφοράς, χωρίς να αναζητά τη διαμόρφωση ενός έργου το οποίο είχε οριστικοποιήσει προηγουμένως στο μυαλό του.

Ε.Ζ. O Ulay, ένας από τους πρωτοπόρους της performance art, σε μία ερώτησή μου σχετική με το ανθρώπινο σώμα στην τέχνη το χαρακτήρισε ως ‘το κατεξοχήν μέσο’. Πώς εσύ αντιλαμβάνεσαι το ανθρώπινο σώμα ως μέσο καλλιτεχνικής έκφρασης;

Στην επιτέλεση, όλα ξεκινούν και τελειώνουν στο σώμα, ως υλική και ιδεολογική ύπαρξη. Το σώμα αποτελεί το βασικό υλικό δημιουργίας, ένα δοχείο το οποίο μεταφέρει. Στην επιτέλεση, παρατηρούμε αυτό το σώμα να κουράζεται και να αντέχει. Στόχος αυτού του σώματος είναι να ψάξει και να έρθει σε τριβή με τα όριά του, να βρει τις δυνατότητές του.

src=http://www.artsandthecity.gr/cm/ckfinder/userfiles/images/unnamed

Ένα από τα όρια ή μία από τις μορφές τις οποίες αντιμετωπίζεις στη πρόσφατη σου δουλειά είναι η ιδέα του ανδρισμού. Ποια είναι η υπόσταση αυτής της μορφής και πως αφορά το σώμα σου;

Η εικόνα του ‘ανδρισμού’, όπως γίνεται αντιληπτή από εμένα, από άλλους ή από κοινωνικές δομές, αποτελεί ένα αναπόσπαστο κομμάτι του σώματός μου. Ένα κομμάτι, όπως είναι και οι τρίχες της μασχάλης, οι τρίχες των ποδιών, η ρώγα μου, οι κοιλιακοί μου, μία καθημερινή δράση όπως είναι και η χρήση αποσμητικού. Μέσα από αυτή τη σειρά δουλειάς, προσπαθώ να παρουσιάσω ένα ‘έμφυλο’ σώμα, χωρίς να έχω ως σκοπό τον επαναπροσδιορισμό του ανδρισμού και των σεξουαλικών του προϋποθέσεων. Το σώμα βανδαλίζεται, είναι ευαίσθητο αλλά και ανθεκτικό, επομένως εγώ απλώς το παρουσιάζω ως το επίκεντρο της επιτελεστικής δράσης και το εκθέτω - το παραθέτω. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, οι εικόνες που δημιουργούνται έρχονται ξανά σε συνομιλία με τους τύπους και τις αντιλήψεις του καθ’ ενός από εμάς.

 

Ελένη Ζυμαράκη Τζώρτζη

DIS-PLAY (window shop project): http://www.artsandthecity.gr/article/To-Sabbato-erchetai-to-DIS-PLAY-window-shop-project/11713/

Andreas Pashias: http://andreaspashias.com

Photo credit:

 

1,3,4. "Diagrama (2)", Επιτέλεση, 2013

365 ArtDays, the ArtWall/Project Space

Φωτογραφίες: Σπύρος Αμπανάβος

 

2."Muralist/Moralist", Επιτέλεση/Δημόσια παρέμβαση, 2013

Artivists4change, 3rd Thessaloniki Performance Festival

Φωτογραφίες: Νίκος Βαρυτιμιάδης, Jan Nikolai

 

  *Το όνομα προέρχεται από την Ελληνική λέξη “επιτέλεση” η οποία προτείνεται ως η τοπική μετάφραση του performance art. Σύμφωνα με το Δημοσθένη Αγραφιώτη μπορεί να αναφέρεται στην ‘ιεροτελεστία’ ή στην ‘τελετή’, με την έννοια μιας συμβολικής και συλλογικής διαδικασίας εγγεγραμμένης σε αντίστοιχα πολιτιστικά μορφώματα, η οποία λειτουργεί ως απόδειξη αυτής της πολιτιστικής ιδιοτυπίας. Στα ομηρικά έπη, ο ταξιδιώτης προχωρεί προς τον προορισμό, ‘τελειώνει’ και ‘επιτελεί’ ή ‘πραγματοποιεί’ και ‘ολοκληρώνει’ την πορεία του. Παρομοίως, η επιτέλεση αναφέρεται στη πραγμάτωση ενός ταξιδιού, στην εκπλήρωση σκέψης, ευχής ή προφητείας...