Ex_Pose: Απομυθοποιώντας το Φως, Γιάννης Αδαμάκος.

“9 Lumen” είναι ο τίτλος της ατομικής έκθεσης του Γιάννη Αδαμάκου που εγκαινιάστηκε την Πέμπτη  31/01/2013 στο Μουσείο Μπενάκη στην Πειραιώς. Μια δουλειά που προκύπτει ως φυσική συνέχεια των έργων που ο καλλιτέχνης παρουσίασε στο κοινό με τίτλο “The Space Between” το 2005 στην γκαλερί των Νέων Μορφών και “The Space Between Us” το 2011 στη γκαλερί Citronne.

Οι τρεις αυτές εκ-θέσεις αφενός αποτυπώνουν και αφετέρου εστιάζουν διαδοχικά  στην παρουσία-απουσία τριών βασικών στοιχείων που σφραγίζουν το έργο του καλλιτέχνη και με τα οποία αναμετρήθηκε και αναμετριέται στη μακρόχρονη πορεία του:  τον τόπο, την ανθρώπινη φιγούρα και το φως.  Το φως είναι η κινητήρια δύναμη της τρέχουσας έκθεσης και πρωταγωνιστεί σε αυτή με ένα τρόπο διαφορετικό από αυτό που πιθανότατα θα αναμέναμε: μέσω της απομυθοποίησής του.

src=http://www.artsandthecity.gr/cm/ckfinder/userfiles/images/IMG_5435.JPG

Πνευματικό συνoδοιπόρο σε αυτή τη διαδρομή έχει ο Αδαμάκος τον Ιάπωνα λογοτέχνη Junichiro Tanizaki (1886 – 1965). Το βιβλίο του Tanizaki “ In Praise of  Shadows” που γράφτηκε το 1933 μυεί τον αναγνώστη σε μια οπτική θεώρησης της πραγματικότητας διαφορετική από την επικρατούσα Δυτική, ιδιαίτερη και γοητευτική, επηρεασμένη από τη φιλοσοφία της Άπω Ανατολής. Το σύντομο απόσπασμα του βιβλίου που αποτυπώνεται στον τοίχο του μουσείου δίνει το στίγμα της  και είναι -σύμφωνα με τον καλλιτέχνη- το κλειδί για την ξεκλειδώσεις:

«Αν πυκνώσουμε το σκοτάδι μέχρι να γίνει πίσσα το κενό διάστημα που περιβάλλει αυτά τα αντικείμενα, κι αντί για ήλιο και ηλεκτρικό τα φωτίσουμε με μία και μόνο λάμπα ή ένα κερί, στη στιγμή αυτά τα κραυγαλέα αντικείμενα αποκτούν σοβαρότητα και βάθος, νηφαλιότητα και μεγαλοπρέπεια».

src=http://www.artsandthecity.gr/cm/ckfinder/userfiles/images/IMG_5397.JPG

Έπρεπε όμως ο Αδαμάκος να μας εφοδιάσει με τη φράση που ξεκλειδώνει τα νοήματα και  τις προθέσεις της δουλειάς του; Η απάντηση δε μπορεί παρά να είναι καταφατική καθώς ο ίδιος επιθυμεί  να έχει μια σχέση ειλικρινή και ουσιαστική με το κοινό, μια σχέση αμφίδρομη και ανατροφοδοτική. 

Ο καλλιτέχνης μας προσκαλεί να δούμε την πραγματικότητα που μας περιβάλλει, στο σκοτάδι, με το φως ενός κεριού – 9 lumen είναι άλλωστε η μετρημένη ορατή ποσότητα φωτός που εκπέμπεται από ένα κερί. Κατά προέκταση μας προσκαλεί να επικοινωνήσουμε με το περιβάλλον μας με τρόπο διαφορετικό από αύτον που έχουμε μάθει, τον τόσο χαρακτηριστικό των Δυτικών κοινωνιών και να αφεθούμε σε μια  άλλη προσέγγιση της πραγματικότητας. Η Δυτική κουλτούρα που αποθέωσε το Φως και δαιμονοποίησε τη έλλειψή του κληροδότησε στον άνθρωπο την αγωνία του να μάχεται να απαλλαγεί από το σκοτάδι με κάθε τρόπο ρίχνοντας άπλετο φως σε όλα, μεταφορικά και κυριολεκτικά. Η φιλοσοφία λαών της Άπω Ανατολής απάλλαξε τον άνθρωπο από τέτοιου είδους αγωνίες και δεσμεύσεις δίνοντάς του τη δυνατότητα να δει την ομορφιά και να βρει την αλήθεια παντού, ακόμη και στο σκοτάδι.

Δεν είναι άλλωστε γεγονός ότι  το άπλετο φως “εκτυφλώνει” περισσότερο από το σκοτάδι;

src=http://www.artsandthecity.gr/cm/ckfinder/userfiles/images/IMG_5427.JPG

 Στα έργα της έκθεσης κυριαρχούν οι γκάμες του μαύρου και του λευκού. Είναι μεγάλων διαστάσεων καμβάδες δουλεμένοι με λάδια και γραφίτη καθώς και μικρών διαστάσεων χαρτιά δουλεμένα με μολύβι και γραφίτη.

Τα έργα είναι σκοτεινά, ομιχλώδη και μοιάζουν να αιωρούνται. Το ελάχιστο φως που αναδύουν προδίδει την ύπαρξη μορφών και αντικειμένων αλλά σε καμία περίπτωση δε μας επιτρέπει να τα διακρίνουμε καθαρά. Το φως στα έργα υπαινίσσεται δεν αποκαλύπτει. Ο χαμηλός φωτισμός στην αίθουσα ενισχύει την αίσθηση της ηρεμίας που τα έργα υποβάλλουν. Η εμπειρία για το θεατή είναι καθολική και αποκτά μυσταγωγικές διαστάσεις. 

9 lumen είναι η ορατή ποσότητα φωτός που εκπέμπεται από ένα κερί, ποσότητα ικανή και ίσως αναγκαία για να αποκτήσουν σοβαρότητα και βάθος, νηφαλιότητα και μεγαλοπρέπεια όχι μόνο τα αντικείμενα που μας περιβάλλουν αλλά και ή ύπαρξή μας όλη.

Η έκθεση “Γιάννης Αδαμάκος. 9 Lumen” στο Μουσείο Μπενάκη στην Πειραιώς θα διαρκέσει έως τις 31 Μαρτίου 2013 και έχει είσοδο 5€.

                                                                   

Ελένη Ζυμαράκη