Book review: Το μυστήριο των τριών τετάρτων - Sophie Hannah

Book review: Το μυστήριο των τριών τετάρτων - Sophie Hannah

Το «Μυστήριο των τριών τετάρτων» είναι η τρίτη περιπέτεια του διάσημου ντετέκτιβ Ηρακλή Πουαρό διά χειρός Sophie Hannah.

Όλα ξεκινούν μια συνηθισμένη κατά τα άλλα μέρα, όταν ο Ηρακλής Πουαρό επιστρέφει από το μεσημεριανό του γεύμα. Η καλή του διάθεση θα χαλάσει από μια εξαγριωμένη γυναίκα, που τον περιμένει έξω από το σπίτι του και τον κατηγορεί για ένα γράμμα που της έστειλε εκείνος. Στην εν λόγω επιστολή, ο ντετέκτιβ φαίνεται να κατηγορεί τη γυναίκα για τον φόνο ενός άντρα που εκείνη ισχυρίζεται πως δεν έχει δει ποτέ στη ζωή της.

Πριν προλάβει να συνέλθει από την έκπληξή του, ο Πουαρό συναντά έναν άντρα που επίσης τον κατηγορεί για μια παρόμοια επιστολή που έλαβε. Ο διάσημος ντετέκτιβ αρχίζει να ενοχλείται ιδιαίτερα, επειδή κάποιος άγνωστος χρησιμοποίησε το όνομά του για να παίξει ένα άσχημο παιχνίδι σ’ αυτούς τους ανθρώπους. Γρήγορα θα ανακαλύψει την ύπαρξη δύο ακόμη επιστολών, πάντα με την υπογραφή του. Έτσι, αποφασίζει να ασχοληθεί προσωπικά με την υπόθεση και να εξιχνιάσει τον θάνατο του Μπάρναμπας Πάντι, του άντρα που αναφέρεται στις επιστολές.

Ποιος ήταν ο Μπάρναμπας Πάντι; Ήταν ο θάνατός του ένα μοιραίο ατύχημα, όπως δείχνουν τα στοιχεία, ή κάποιος αποφάσισε να τον βγάλει από τη μέση; Ποιος είχε λόγους να επιθυμεί τον θάνατό του, ούτως ή άλλως; Και κυρίως, ποιος είναι ο αποστολέας των επίμαχων επιστολών και γιατί χρησιμοποίησε το όνομα του Πουαρό; Σε αυτά τα ερωτήματα καλείται να απαντήσει ο διαβόητος ντετέκτιβ, σε μια υπόθεση που, κατά κάποιον περίεργο τρόπο, μοιάζει αρκετά με ένα κομμάτι κέικ κομμένο στα τέσσερα…

Δεν είναι η πρώτη φορά που αναφέρω -και σίγουρα δεν είμαι η μόνη που το έχει κάνει- πως είναι άτοπο και άδικο να συγκρίνει κανείς τη Sophie Hannah με την Αgatha Christie. Ή να υποστηρίζει πως η πρώτη προσπαθεί να οικειοποιηθεί το έργο της δεύτερης. Καμία σχέση. Η Hannah έχει αναλάβει να γράψει τις νέες περιπέτειες του ντετέκτιβ Ηρακλή Πουαρό και η προσπάθειά της είναι τίμια, με όσο τον δυνατόν μεγαλύτερη πιστότητα στον χαρακτήρα που έπλασε η Christie, βάζοντάς του όμως τη δική της προσωπική σφραγίδα.

Εδώ, λοιπόν, έχουμε ένα μυστήριο τύπου «κλειστού δωματίου»· ένας θάνατος που συνέβη σε ένα σπίτι, όπου βρίσκονταν συγκεκριμένα μόνο άτομα. Ένα από αυτά θα πρέπει να είναι ο δράστης, μιας κι αποδεικνύεται πως θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να μπει κάποιος ξένος στο σπίτι εκείνη την ώρα χωρίς να γίνει αντιληπτός. Παρ’ όλα αυτά, η λίστα του Πουαρό περιλαμβάνει όλους όσοι εμπλέκονται στην ιστορία, είτε βρίσκονταν στο σκηνικό του εγκλήματος τη δεδομένη στιγμή είτε όχι. Το κίνητρο που θα μπορούσε να έχει κάποιος για να σκοτώσει τον ηλικιωμένο άντρα είναι αυτό που αναζητά ο ντετέκτιβ – όλα τα άλλα έρχονται μετά.

Ο χαρακτήρας του Πουαρό εύκολα εξυψώνεται ανάμεσα στους υπόλοιπους, μιας και είναι ολοφάνερα ο πιο έξυπνος και δραστήριος απ’ όλους – και φυσικά, ο πιο εκκεντρικός. Ο φίλος του, ο επιθεωρητής Κάτσπουλ της Σκότλαντ Γιαρντ, κρατάει κυρίως τον ρόλο του αφηγητή-κομπάρσου, μην καταφέρνοντας ούτε για ένα λεπτό να κλέψει τη δόξα από τον αδιαμφισβήτητο πρωταγωνιστή. Οι υπόλοιποι αποτελούν ένα συνονθύλευμα ανθρώπων, που είτε σχετίζονται μεταξύ τους είτε δεν έχουν καμία σχέση, όμως έχει ο καθένας τη δική του προσωπικότητα και ιδιαίτερη ταυτότητα που τον κάνει να ξεχωρίζει. Δεν είναι εξαιρετικά ενδιαφέροντες, δεν διαθέτουν κάποιο αξιόλογο χάρισμα· είναι απλοί, καθημερινοί τύποι που έχουν βρεθεί μπλεγμένοι σε μια περίεργη υπόθεση. Κάποιοι από αυτούς κρύβουν μυστικά, κάποιοι είναι εντελώς γραφικοί μέσα στην ανεμελιά τους. Κανείς δεν είναι σκιαγραφημένος τόσο βαθιά και προσεχτικά ώστε να ξεχωρίσει. Η υπόθεση, βέβαια, δεν χάνει τίποτε από αυτό· ο γρίφος παραμένει γρίφος και η εξιχνίασή του και μόνο είναι αυτό που απασχολεί τον ήρωά μας, τίποτε παραπάνω.

Το τέλος σίγουρα δεν είναι το δυνατότερο σημείο του βιβλίου· θα έλεγε κανείς πως όλη η ουσία της πλοκής βρίσκεται στη διαδρομή που κάνει κάποιος μέχρι να φτάσει εκεί. Επίσης, για τους «δυνατούς» του είδους της αστυνομικής λογοτεχνίας και των ιστοριών μυστηρίου, η ταυτότητα του δράστη δεν αποτελεί καμία έκπληξη. Πιθανότατα οι περισσότερο θα μαντέψουν ποιος είναι πολύ πριν γίνει η αποκάλυψη και στους υπόλοιπους ήρωες. Όσο για τους λόγους που παραθέτει ως δικαιολογία; Μοιάζουν εντελώς παιδικοί, πόσο μάλλον για μια τέτοια ιστορία. Όμως είναι αυτοί που είναι, και τίθεται στην κρίση του αναγνώστη να αποφανθεί αν στέκουν ή όχι.

Όπως και να ’χει, φτάνοντας κανείς στο τέλος νιώθει ικανοποίηση που τελικά όλα μπήκαν σε μια σειρά και το μυστήριο λύθηκε. Πρόκειται για μια καλοδουλεμένη ιστορία, μια ικανοποιητική προσπάθεια και ένα ακόμα κεφάλαιο των περιπετειών του «νέου» Πουαρό. Και η τελική αίσθηση που θα αφήσει στον αναγνώστη μάλλον θα έχει γλυκιά γεύση, όπως ένα κομμάτι από το περιβόητο κέικ βιτρό που τιμάει ο Πουαρό περισσότερες από μία φορές στις σελίδες του βιβλίου.


Χρύσα Βασιλείου