Book review: Το παιχνίδι των ψεμάτων - Ruth Ware

Book review: Το παιχνίδι των ψεμάτων - Ruth Ware

Το «Παιχνίδι των ψεμάτων» της Ruth Ware είναι μια ιστορία για τη γυναικεία φιλία, τους ισχυρούς δεσμούς και τα ψέματα, τα οποία μερικές φορές είναι ικανά να κάνουν κάποιον να αμφιβάλλει για την ειλικρίνεια ακόμα και των πιο κοντινών του ανθρώπων.

Πριν δεκαεφτά χρόνια, η Κέιτ, η Θία, η Φάτιμα και η Άισα συναντήθηκαν στο οικοτροφείο Σόλτεν. Από την πρώτη στιγμή ένιωσαν ένα ιδιαίτερο δέσιμο κι αμέσως έγιναν αχώριστες. Πέρα από τη φιλία τους, αυτό που τις ένωνε ήταν το παιχνίδι των ψεμάτων, με τις τέσσερίς τους να ανταγωνίζονται για το ποια θα πει τα περισσότερα και τα πιο ευφάνταστα ψέματα στις άλλες οικότροφες. Η φιλία τους έδειχνε άτρωτη και η καθεμία ήταν παραπάνω από πρόθυμη να καλύψει και να βοηθήσει την άλλη σε ό,τι χρειαζόταν. Κι αυτό αποδείχτηκε περίτρανα όταν κλήθηκαν να βοηθήσουν την Κέιτ στη δυσκολότερη ίσως στιγμή της ζωής της.

Σήμερα, η Άισα, η Θία κι η Φάτιμα έχουν προχωρήσει με τις ζωές τους, όμως δεν έχουν ξεχάσει όσα έζησαν εκείνη την περιπετειώδη χρονιά τους στο οικοτροφείο. Ώσπου μια μέρα, δέχονται ξαφνικά ένα μήνυμα από την Κέιτ: «Σας χρειάζομαι». Ένα μήνυμα που μόνο ένα πράγμα μπορεί να σημαίνει: πως αυτό που έκαναν κάποτε και κράτησαν κρυφό για δεκαεφτά ολόκληρα χρόνια, έχει έρθει στο φως. Και οι τέσσερίς τους θα πρέπει τώρα να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες εκείνης της πράξης.

Οι τρεις φίλες επιστρέφουν πίσω στο Σόλτεν, στο πατρικό σπίτι της Κέιτ. Οι αναμνήσεις της εφηβείας τους έρχονται να τις στοιχειώσουν, μαζί με τύψεις για τη συμπεριφορά τους. Αυτό, όμως, μοιάζει να είναι το μικρότερο από τα προβλήματά τους. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι κάποιος απειλεί την Κέιτ· κάποιος που ξέρει το μυστικό τους, αυτό που είναι ικανό να τις οδηγήσει μέχρι και στη φυλακή. Τι σχέση έχουν άραγε οι τέσσερις φίλες με το πτώμα ενός άντρα, που ήταν για χρόνια θαμμένο και τώρα ήρθε στην επιφάνεια του εδάφους; Ποια είναι η ταυτότητά του και ποια τα μυστικά που μπορεί να κρύβει; Και τι ακριβώς συνέβη πριν δεκαεφτά χρόνια; Κάποια από τις τέσσερις γυναίκες κρύβει ένα μέρος της αλήθειας, καταπατώντας έτσι τον πιο σημαντικό κανόνα του παιχνιδιού: «Δεν λέμε ψέματα μεταξύ μας».

Η πλοκή είναι αρκετά υποσχόμενη, αν και το αποτέλεσμα τελικά δεν τη δικαιώνει όσο ίσως θα περίμενε κανείς. Σε ορισμένα σημεία η δράση είναι υποτονική. Οπωσδήποτε είναι καλογραμμένο και έχει σωστές δομές, απλά σε ορισμένα σημεία ο εσωτερισμός της αφηγήτριας σχετικά με την ίδια και τις φίλες της υπερκαλύπτει τις εξελίξεις που (θα έπρεπε να) τρέχουν με γρηγορότερους ρυθμούς ή να εστιάζονται αλλού.

Η αφήγηση είναι πρωτοπρόσωπη και ξετυλίγεται μέσα από τα μάτια της Άισα. Ακροβατώντας συνεχώς ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, αποκαλύπτει στον αναγνώστη μία οπτική του πώς κυλούσε η ζωή των τεσσάρων κοριτσιών όταν ήταν έφηβες και του πώς σφυρηλατήθηκε αυτός ο δεσμός που τις ένωσε τότε, αλλά και στο πώς έχει εξελιχθεί πλέον η ζωή τους σήμερα. Όσα έχουν μεσολαβήσει τις άλλαξαν, οι προτεραιότητές τους είναι πια διαφορετικές, ο τρόπος που βλέπουν τον κόσμο και τον εαυτό τους επίσης. Αυτό που δεν έχει αλλάξει είναι τα αισθήματα που νιώθουν η μία για την άλλη· αισθήματα ικανά να τις κάνουν να παρατήσουν τα πάντα εν μία ριπή και να τρέξουν κοντά στη φίλη τους, έχοντας λάβει ένα και μόνο μήνυμά της. Κάτι ακόμα που στοιχειώνει τις τέσσερις γυναίκες, αλλά και την πλοκή του βιβλίου, είναι το μυστικό που κουβαλούν εδώ και χρόνια, το πώς βοήθησαν να συγκαλυφθεί ένας θάνατος – που όμως τελικά μπορεί να μην ήταν και τόσο αθώος, όπως πίστευαν τότε εκείνες.

Αυτά που κυριαρχούν σε όλη την αφήγηση είναι ο δεσμός της φιλίας και τα ψέματα. Και τα δύο είναι εξίσου ισχυρά και μπορούν να αποδειχτούν καταστροφικά. Όσα αρνητικά και να προσάψει κανείς στην τετράδα των κοριτσιών (ποτέ άλλωστε καμιά τους δεν διεκδίκησε βραβείο καλύτερου χαρακτήρα) δεν μπορεί κανείς να αμφισβητήσει το δέσιμο μεταξύ τους. Κάτι που ο χρόνος και οι όποιες συνθήκες δεν κατάφεραν να διαβρώσουν. Όμως, ταυτόχρονα με την επίδειξη αυτής της ισχυρής φιλίας, τα ψέματα -που αποτελούσαν κάποτε το παιχνίδι τους- έρχονται να σπείρουν την αμφιβολία μεταξύ τους. Γιατί όταν αμφισβητείται η εμπιστοσύνη, ολόκληρο το οικοδόμημα μιας σχέσης μπορεί να καταρρεύσει. Και τώρα οι τέσσερις ηρωίδες θα συνειδητοποιήσουν πως, εκτός από τα ψέματα που έλεγαν στις συμμαθήτριές τους, ζούσαν και οι ίδιες σε ένα ψέμα όλα αυτά τα χρόνια.

Τα ψυχογραφήματά τους παρουσιάζουν ενδιαφέρον, μιας και πρόκειται για τέσσερις εντελώς διαφορετικούς μεταξύ τους χαρακτήρες. Οι γυναίκες αυτές δεν αποτελούν τέλεια, επιτυχημένα κι αλάνθαστα κοινωνικά πρότυπα, αλλά κρύβουν ένα εσωτερικό σκοτάδι που τις κάνει κάτι παραπάνω από αληθινές και, ορισμένες φορές, ευάλωτες. Το πώς ξεδιπλώνονται οι προσωπικότητές τους στη διάρκεια της πλοκής και το πώς αντιδρούν στις εκάστοτε αποκαλύψεις έχει ίσως περισσότερο ενδιαφέρον ακόμα και από την αποκάλυψη της αλήθειας που αφορά εκείνον τον θάνατο που τις βασανίζει μέχρι σήμερα. Απλά χρειάζεται αρκετή αναγνωστική υπομονή, ώσπου να φτάσει κανείς στο τέλος της ιστορίας και να σχηματίσει εν τέλει την ολοκληρωμένη εικόνα.

 

Χρύσα Βασιλείου