Silent Words: Ποια είναι η δική σου στροφή;

Silent Words: Ποια είναι η δική σου στροφή;

Science, my dears, is the systematic dissection of nature, to reduce it to working parts that more or less obey universal laws. Sorcery moves in the opposite direction. It doesn't rend, it repairs. It is synthesis rather than analysis. It builds anew rather than revealing the old. In the hands of someone truly skilled...  it is Art.

Gregory Maguire  - Wicked: The Life and Times of the Wicked Witch of the West

«Τροφή για σκουλήκια», αυτή ήταν η απάντηση του καθηγητή Κίτινγκ προς τους μαθητές του, όταν τον ρώτησαν τον σκοπό της ανθρώπινης ύπαρξης στην ταινία Ο κύκλος των χαμένων ποιητών. Ενδιαφέρουσα απάντηση αλλά, όχι απολύτως αληθινή. Είμαστε και κάτι άλλο, δε γίνεται να μην είμαστε και κάτι άλλο. Το θέμα είναι ποιο είναι αυτό το κάτι άλλο; Αυτό το μεγαλύτερο, το σπουδαιότερο, αυτό που αναζητούσε ο Καμί μέσα από την εξέγερσή του, αυτό για το οποίο ήθελε ο Κέρουακ να βρει τις σωστές, αλλά απλές, λέξεις. Την απάντηση τη δίνει πάλι στην ίδια ταινία ο καθηγητής Κίτινγκ: «Δε διαβάζουμε ποίηση επειδή είναι χαριτωμένη. Διαβάζουμε ποίηση επειδή ανήκουμε στην ανθρώπινη φυλή. Η ιατρική, η νομική είναι ευγενικοί στόχοι, απαραίτητοι για τη ζωή. Αλλά η ποίηση, η ομορφιά, το ρομάντζο, η αγάπη... γι'αυτά ζούμε. Ο Γουίτμαν λέει: «Ω, εγώ, ω ζωή των ερωτήσεων, χωρίς τελειωμό, των ατέλειωτων τραίνων των άπιστων, των πόλεων γεμάτων ανόητους. Τι καλό έχουν αυτά, ω εγώ, ω ζωή; Απάντηση. Ότι είσαι εδώ, ότι η ζωή υπάρχει· και η ταυτότητα. Ότι το παντοδύναμο παιχνίδι συνεχίζεται, κι ίσως συνεισφέρεις μια στροφή». Και αναρωτιέμαι, πώς μπορεί κάποιος να  συνεισφέρει μια στροφή;

Η γλώσσα -ο λόγος και οι πρακτικές του- οι λέξεις, είναι κοινωνικές πρακτικές, μια μηχανή που συγκροτεί τον κοινωνικό κόσμο και τις συλλογικότητες. Επικοινωνούμε, θα προτιμούσα σχολιάζουμε, λέμε ιστορίες, γράφουμε βιβλία, διδάσκουμε, διαβάζουμε κείμενα, τα συζητάμε μεταξύ μας, τσακωνόμαστε, ανακοινώνουμε, κάνουμε έρευνες και μοιραζόμαστε τα αποτελέσματα τους, ρωτάμε και απαντάμε. Όλα έχουν ένα κοινό, τη γλώσσα, τις λέξεις. Με τη γλώσσα δημιουργούμε αναπαραστάσεις της πραγματικότητας μας, οι οποίες δεν περιγράφουν απλώς αυτό που ζούμε, αλλά συμβάλουν στην κατασκευή του, στην νοηματοδότηση του. Είναι σημαντικό να καταλάβουμε την εξουσία που έχουν λέξεις και ο λόγος σε ολόκληρη της ζωή μας.  Ο τρόπος με τον οποίο γνωρίζουμε την πραγματικότητα ενός άλλου ανθρώπου, μιας κοινωνίας διαφορετικής από αυτή που ζούμε εμείς, είναι μέσω των αφηγήσεων, των λέξεων, των ιστοριών.

Από τους πρώτους μήνες της ζωής ενός παιδιού οι οικείοι του δημιουργούν ιστορίες για να το ηρεμήσουν, να το ταΐσουν, να το κοιμίσουν.  Η ζωή μας συνυφαίνεται με τις ιστορίες και ανταποκρίνεται σε αυτές. Εξελισσόμαστε μέσα από τις ιστορίες και τις αφηγήσεις. Οι γονείς μας και οι παππούδες μας μάς αφηγούνται ιστορίες, οι οποίες μας βοηθούν να κατανοήσουμε τον κόσμο και να βρούμε τον προορισμό μας μέσα σε αυτόν. Αναζητάμε τις ιστορίες παντού γύρω μας. Μέσα στα βιβλία, στις αφηγήσεις, τις ταινίες, τα κόμικς, τα βιντεάκια θα προτιμούσα διαδίκτυο, τη μουσική. Όλη μας η ζωή είναι μια διαρκής αναζήτηση ιστοριών. Αυτό κάνει και το βιβλίο «Ιστορίες της γιαγιάς Ιτιάς» του ελληνικού portal για το φανταστικό Will oWisps.

Ξεκινάει με μια γριά και έναν γέρο σε ένα δάσος. Και η γριά αδειάζει το νου και την καρδιά της μέσα στη φωτιά της εστίας της και η φωτιά, όταν ήρθε ο καιρός, πήγε να βρει τον δρόμο της. Έτσι όλοι μας πορευόμαστε όταν χανόμαστε μέσα στην καθημερινότητα μας και κάπου-κάπου φτάνει στα ρουθούνια μας ένα άρωμα, που κάτι μας θυμίζει ένα τραγούδι, που κάτι ξυπνά στην καρδιά μας, μια πληροφορία που ξέρουμε ότι μας είναι γνώριμη, χωρίς πάντα να μπορούμε να τη συνδέσουμε με μία συγκεκριμένη γνώση. Ακούμε για ιστορικά γεγονότα που δεν έχουμε ζήσει, δεν είχαμε καν γεννηθεί όταν έγιναν, αλλά μας τα έχουν διηγηθεί οι άνθρωποι μας και είδαμε τη χαρά τους και το κλάμα τους την ώρα που τα έλεγαν και νιώθουμε ότι τα ζήσαμε κι εμείς μαζί τους. Όλα αυτά είναι η κληρονομιά των ανθρώπων μας, που μας δόθηκε μέσα από τις ιστορίες. Οι διηγήσεις των γονιών μας, που κρύβουν όλη τους την αγάπη και τη φροντίδα, όπως οι πέτρες στο σπιτάκι που έχτισε ο γέρος για τη γριά του, μέσα στις σελίδες του βιβλίου που δημιούργησε η ομάδα του Will oWisps. Οι ιστορίες των παππούδων, που μας βοηθούν, με έναν άρρητο τρόπο, να γίνουμε αυτοί που μπορούμε είμαστε, αυτοί που πιστεύουν ότι μπορούμε να είμαστε, οι άνθρωποι που μας αγαπούν.

Σκεφτείτε τα συναισθήματα που μπορεί να μας προκαλέσει ένα σ’ αγαπώ, σκεφτείτε τι νιώθουμε όταν χάνουμε κάποιον οικείο μας. Σχεδόν πάντα αισθανόμαστε ότι δεν είπαμε όλα όσα θέλαμε, όλα όσα είχαμε να πούμε. Αισθανόμαστε ότι η ιστορία μας μαζί του δεν είχε τελειώσει, είχαμε και άλλες στιγμές μαζί του και άλλες ιστορίες να μοιραστούμε. Οι ιστορίες είναι ένας τρόπος να κληροδοτήσεις τις αναμνήσεις σου, να μεταφέρεις τις γνώσεις και τις πρακτικές σου, να πεις ποιος είσαι ή ποιος μπορείς να γίνεις. Επινοούμε ιστορίες, διαβάζουμε ιστορίες, ακούμε ιστορίες, λέμε ιστορίες.

Μέσα στις σελίδες της γιαγιάς Ιτιάς θα βρείτε τις αναμνήσεις σας, τις ιστορίες που ακούγατε μικροί. Η γνώριμη φωνή που σας τις έλεγε ίσως δεν είναι δίπλα σας εκείνη της ώρα όμως, τη στιγμή που θα διαβάζετε τις διηγήσεις της γιαγιάς Ιτιάς, θα νιώσετε εκείνο το ζεστό ανεξήγητο συναίσθημα να αγκαλιάζει την καρδιά σας και θα νοσταλγήσετε μια άλλη ιστορία που σας έχουν διηγηθεί. Οι έντεκα συγγραφείς της ανθολογίας -Άρτεµις Βελούδου, Αγγέλα Γαβρίλη, Ειρήνη Μανωλάκου, Μαριλένα Μέξη, Ανδρέας Μιχαηλίδης, Αγνή Σιούλα, Γιώργος Shoji Μαρούδης, Ιωάννα Ελίζα Πολιτσοπούλου, Παναγιώτα Τσιµπαλίδη, Βίβιαν Φόρτη, Γιώργος Χατζηκυριάκος- δημιούργησαν κάτι μοναδικό. Όμως ποια είναι η δική σου στροφή τελικά;

Νομίζω ότι την απάντηση θα την πάρω από το Will oWisps και τη δική του ιστορία. Γιατί μπορεί η στροφή σου να μην βγάζει πάντα δυνατή λάμψη και να κάνει δυνατό κρότο. Μπορεί η δική σου συνεισφορά να είναι ένα μονοπάτι που οδηγεί ένα παιδί στο να ονειρεύεται, ή έναν ενήλικα αναγνώστη στο να έρθει σε επαφή με τις παιδικές του αναμνήσεις. Μπορεί η δική σου συνεισφορά να είναι το να δημιουργεί ιστορίες, οι οποίες οδηγούν σε στροφές. Μία ιστοσελίδα λοιπόν, ένα ελληνικό portal για το φανταστικό, με λέξεις, βιβλία, μουσική, τέχνη, με ήρωες, με κεφάλαια να αρχίζουν και να τελειώνουν, με ιστορίες. Το καλοκαίρι του 2018 το Will oWisps δημιούργησε τον «Παραμυθένιο Κήπο», το πρώτο του φεστιβάλ γεμάτο παραμύθια, ζαχαρωτά, μικρά και μεγάλα παιδιά και φυσικά ιστορίες. Πολλές ιστορίες οι οποίες οδηγούν στο καλοκαίρι του 2019 και στο διήμερο πλέον φεστιβάλ «Ο Παραμυθένιος Κήπος» το οποίο έχει ως αφετηρία – και πάλι – έναν ευγενή σκοπό και για το οποίο δεν κρύβω πως ανυπομονώ. Μέχρι τότε θα με συντροφεύουν οι Ιστορίες της Γιαγιάς Ιτιάς!  

 

Μαρία Μπακάρα